Ουσία και υποστάσεις του Θεού

Διάγραμμα – Περίληψη

Θέματος Ζ' τοῦ Θεολογικοῦ Προγράμματος «Ὀρθοδοξία καί Ζωή»

τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μαντινείας καί Κυνουρίας,

περιόδου ΙΔ', ἔτους 2019-2020.

Ὁ προσωπικός Θεός τῆς χριστιανικῆς Ἐκκλησίας»: Ὁ Θεός, ὅπως ἀποκαλύπτεται στή Βιβλική καί Πατερική Παράδοση, δέν ἔχει καμμία σχέση οὔτε μέ τά περί Θεοῦ διανοήματα τῶν Δυτικῶν θεολόγων, οὔτε μέ τίς ἀντίστοιχες ἀντιλήψεις τῶν Ἀνατολικῶν θρησκειῶν καί τῆς «Νέας Ἐποχῆς». Ἐδῶ ὁ  Θεός ἐμφανίζεται πάντοτε ὡς πρόσωπο, μέ πλήρεις προσωπικές ἰδιότητες, ἰδιαίτερα δέ μέ συγκεκριμένη βούληση (θέλημα) γιά κάθε περίπτωση, τήν ὁποία ἐκφράζει, συνήθως, μέσῳ ἱερῶν προσώπων, ὅπως οἱ Προφῆτες («τάδε λέγει Κύριος»!). Στήν Παλαιά Διαθήκη εἶναι παρών καί ἐνεργεῖ ἐντός τοῦ Λαοῦ Του. Ἀπευθύνεται σέ ὅσους ἐμφανίζεται διά τῆς προσωπικῆς ἀντωνυμίας «ἐγώ»: «Ἐγώ εἰμι Κύριος ὁ Θεός σου ... οὐκ ἔσονταί σοι θεοί ἕτεροι πλήν ἐμοῦ» (Ἐξ. 20, 2-3). «Ἐγώ εἰμι ὁ Θεός τοῦ πατρός σου, Θεός Ἀβραάμ καί Θεός Ἰσαάκ καί Θεός Ἰακώβ» (Ἐξ. 3,5). «Ἐγώ εἰμι ὁ ὤν» (Ἐξ. 3,14). «Ἐγώ μάρτυς λέγει Κύριος ὁ Θεός ... ἵνα γνῶτε καί πιστεύσητε καί συνῆτε ὅτι ἐγώ εἰμι. Ἔμπροσθέν μου οὐκ ἐγένετο ἄλλος θεός καί μετ’ ἐμέ οὐκ ἔσται. Ἐγώ ὁ Θεός, καί οὐκ ἔστι πάρεξ ἐμοῦ ὁ σῴζων. Ἐγώ ἀνήγγειλα καί ἔσωσα, ὠνείδισα, καί οὐκ ἦν ἐν ὑμῖν ἀλλότριος ... Ἐγώ Κύριος ὁ Θεός. Ἔτι ἀπ’ ἀρχῆς καί οὐκ ἔστιν ὁ ἐκ τῶν χειρῶν μου ἐξαιρούμενος· ποιήσω, καί τίς ἀποστρέψει αὐτό;» (Ἡσ. 43, 10-14) κ.ἄ. Ὅσοι Τόν γνώρισαν μαρτυροῦν σαφῶς γιά τίς προσωπικές Του ἰδιότητες καί ἐνέργειες: «Κύριος θανατοῖ καί ζωογονεῖ, κατάγει εἰς ᾅδου καί ἀνάγει· Κύριος πτωχίζει καί πλουτίζει, ταπεινοῖ καί ἀνυψοῖ. Ἀνιστᾷ ἀπό γῆς πένητα καί ἀπό κοπρίας ἐγείρει πτωχόν καθίσαι μετά δυναστῶν λαοῦ καί θρόνον δόξης κατακληρονομῶν αὐτοῖς. Διδούς εὐχήν τῷ εὐχομένῳ καί εὐλόγησεν ἔτη δικαίου ... Κύριος ἀσθενῆ ποιήσει ἀντίδικον αὐτοῦ, Κύριος ἅγιος» (Α' Βασ. 2, 6-10). Στήν Καινή Διαθήκη ἐμφανίζεται ὡς σαρκωμένο πρόσωπο, ὡς Ἰησοῦς Χριστός. Τό πρόσωπο αὐτό ταυτίζεται μέ τήν Ἀλήθεια καί τή Ζωή: «Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδός καί ἡ ἀλήθεια καί ἡ ζωή» (Ἰω. 14,6). Ὁ ἑνωμένος μέ Αὐτόν καθίσταται ἀληθής (γνήσιος) καί ζεῖ τήν αὐθεντική καί αἰώνια ζωή. Ὁ Χριστός εἶναι ὁ μόνος Διδάσκαλος καί Καθηγητής (Ματθ. 23, 8-10), μέ τήν ἔννοια ὅτι μόνο διδάσκει καί δέν διδάσκεται ἀπό κανέναν. Οἱ Ἅγιοι διδάσκονται ἀπό Αὐτόν (τόν Χριστό) ἐντός τῆς θεοπτικῆς ἐμπειρίας τους, ἐντός τῆς ὁποίας γίνονται θεοφόροι καί θεοδίδακτοι.

«Βασίλειος ο Μέγας», τεύχ. 84, Οκτ. - Δεκ. 2019

 

ΤΕΥΧΟΣ 84       ΤΡΙΠΟΛΙΣ      ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ  2019 

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

Χάριτι Θεοῦ Μητροπολίτης Μαντινείας καί Κυνουρίας

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

 Πρός

Τόν Ἱερόν Κλῆρον, τίς Μοναστικές Ἀδελφότητες καί τόν εὐσεβῆ Λαόν τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μαντινείας καί Κυνουρίας

Τέκνα μου ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά,

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ σήμερα.

Μεγάλη καί Μοναδική Ἑορτή. Ὁ Θεός γίνεται ἄνθρωπος καί γεννιέται σέ μιά ταπεινή φάτνη ἑνός Σπηλαίου στήν πόλι τῆς Βηθλεέμ ὅταν βασιλιάς ἐκεῖ ἦταν ὁ Ἡρώδης. «Τοῦ δέ Ἰησοῦ γεννηθέντος ἐν Βηθλεέμ τῆς Ἰουδαίας ἐν ἡμέραις Ἡρώδου τοῦ βασιλέως» (Ματθ. 2,1), μᾶς λέγει τό ἱερόν Εὐαγγέλιον. ​

Καί ἐνῶ οἱ κάτοικοι τῆς Ἰουδαίας, ἀλλά καί ὁλόκληρος ὁ κόσμος δέν ἀντελήφθησαν τό μεγάλο αὐτό γεγονός, οἱ Ποιμένες τῆς Βηθλεέμ ἔλαβαν πρῶτοι τό μήνυμα ἀπό Ἄγγελον Κυρίου «ὅτι ἐτέχθη ὑμῖν σήμερον Σωτήρ» (Λουκ. 2,11) καί βλέπουν τά μεγαλεῖα τοῦ Θεοῦ «σύν τῷ Ἀγγέλῳ πλῆθος στρατιᾶς οὐρανίου αἰνούντων τόν Θεόν καί λεγόντων· δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ καί ἐπί γῆς εἰρήνη ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία» (Λουκ. 2,13-14). Ἔπειτα οἱ ἀστρονόμοι ἀπό τά μέρη τῆς Ἀνατολῆς ἐμφανίσθηκαν στά Ἱεροσόλυμα καί ρωτοῦσαν νά μάθουν πού γεννήθηκε ὁ Βασιλιάς τῶν Ἰουδαίων. «Καί ἰδού Μάγοι ἀπό ἀνατολῶν παρεγένοντο εἰς Ἱεροσόλυμα λέγοντες ποῦ ἐστίν ὁ τεχθείς Βασιλεύς τῶν Ἰουδαίων; Εἴδομεν αὐτοῦ τόν ἀστέρα ἐν τῇ ἀνατολῇ καί ἤλθομεν προσκυνῆσαι αὐτῷ» (Ματθ. 2,2), συνεχίζει ὁ ἱερός Εὐαγγελιστής. ​

Από τον τύπο στην ουσία των μεγάλων εορτών

Διάγραμμα – Περίληψη

Θέματος ΣΤ' τοῦ Θεολογικοῦ Προγράμματος «Ὀρθοδοξία καί Ζωή»

τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μαντινείας καί Κυνουρίας,

περιόδου ΙΔ', ἔτους 2019-2020.

Ἡ ἀλλοίωση τῶν ἐκκλησιαστικῶν ἑορτῶν: Ἀναφερόμενοι στή «Νέα Ἐποχή», τήν χαρακτηρίσαμε «ἀντιχριστιανικό κίνημα». Αὐτό σημαίνει ὅτι κατ’ ἐξοχήν στόχος της εἶναι ὁ Χριστός, τό πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ. Ὁ στόχος αὐτός φαίνεται νά ἐπιτυγχάνεται σέ μεγάλο βαθμό στόν τρόπο, μέ τόν ὁποῖο ἑορτάζουμε τίς ἐκκλησιαστικές ἑορτές, ἰδιαίτερα τίς μεγάλες Δεσποτικές καί Θεομητορικές ἑορτές. Ὅλες οἱ ἑορτές εἶναι στήν οὐσία σταθμοί «μνήμης Χριστοῦ», δηλ. προσευχῆς - κοινωνίας μέ τόν Χριστό. Ὡστόσο, παρατηρεῖται μιά συνεχῶς αὐξανόμενη διάσταση μεταξύ τοῦ κατά Θεόν (τοῦ αὐθεντικοῦ) καί τοῦ κατά κόσμον (τοῦ ἐπιφανειακοῦ) ἑορτασμοῦ τῶν μεγάλων ἑορτῶν. Στό κλίμα τῆς γενικευμένης ἐκκοσμίκευσης τῶν ἡμερῶν μας, οἱ ἐκκλησιαστικές ἑορτές συνεχῶς ἀποχριστιανίζονται: διατηροῦνται μόνο τά ἐξωτερικά στοιχεῖα τους (διακόσμηση, διατροφή, διασκέδαση) καί διαφεύγει ἡ οὐσία τους (τό τί ἑορτάζουμε καί τό γιατί ἑορτάζουμε), ἡ ὁποία σέ ἔσχατη ἀνάλυση εἶναι ὁ Χριστός. Ἡ ἀπώλεια τοῦ οὐσιώδους πυρῆνος τῶν ἑορτῶν, δηλ. τῆς «μνήμης Χριστοῦ» (ὁ «ἑορτασμός» Χριστουγέννων χωρίς Χριστό, Θεοφανείων χωρίς Χριστό κ.λπ), ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα διάφορα παράδοξα καί εὐτράπελα, ὅπως, «χριστουγεννιάτικες» ἐκδηλώσεις γιά Μουσουλμάνους!, «χριστουγεννιάτικοι» στολισμοί σέ ἰσλαμικές καί ἀνατολικές χῶρες, γελοιοποίηση τοῦ ἁγίου Βασιλείου ἀπό τούς μηχανισμούς διαφήμισης κ.ἄ. Παράλληλα, διαφεύγει καί ὁ ἱστορικός χαρακτῆρας τῶν ἑορτῶν: οἱ ἑορτές τῆς Ἐκκλησίας εἶναι «ἑορτές γεγονότων» καί ἡ Θεολογία της εἶναι «Θεολογία γεγονότων». Ἡ ἀλλοίωση τῶν ἑορτῶν προέρχεται ἀρχικά ἀπό τή Δύση. Ἡ Δύση ἑορτάζει, συνήθως, «ἰουδαϊκῶς» (ἐπιφανειακῶς). Τό πολύ φθάνει ὡς τή ρηχή συναισθηματική μετοχή στά ἑορταζόμενα γεγονότα. Ὅ,τι κακό ἀρχίζει ἡ Δύση ἔρχεται νά ὁλοκληρώσει ἡ «Νέα Ἐποχή»!

Αποτέφρωση. Αξιοπρεπής λύση ή ωμή ανακύκλωση;

ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ

Ἀξιοπρεπής λύση ἤ ὠμή ἀνακύκλωση;

«Πρός τόν Λαό»,

Ἔκδοση τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος,

Νο 52, Δεκέμβριος 2019

Τό θέμα τῆς μετά θάνατον καύσης καί ἀποτέφρωσης τῶν ἀνθρώπινων σωμάτων ἀπασχολεῖ τήν ἐκκλησιαστική κοινότητα ἰδιαίτερα κατά τήν τελευταία εἰκοσαετία, ἀφότου ἄρχισαν συζητήσεις γιά τήν νομοθέτησή της (θεσπίσθηκε μέ διαδοχικούς νόμους τό 2006, 2014 καί 2016).

Ἀσφαλῶς ἡ Ἑλληνική Πολιτεία εἶναι ἁρμόδια νά νομοθετεῖ, ἀλλά καί ἡ Ἐκκλησία παραμένει ἐλεύθερη ἔναντι τοῦ Κράτους νά τηρεῖ τίς παραδόσεις Της, μακριά ἀπό κάθε κοσμική ἐπιρροή καί ἐπέμβαση, καί ὑποχρεοῦται νά ἀπευθύνεται στά μέλη Της καταθέτοντας τήν ἄποψη καί τήν μαρτυρία Της ἐπί τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, καθώς ἀφορᾶ ἄμεσα στήν ζωή καί στήν Θεολογία Της.

Πορίσματα ΛΑ΄ Πανορθοδόξου Συνδιασκέψεως δια θέματα Αιρέσεων και Παραθρησκείας

ΛΑ¢ ΠΑΝΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΙΣ ΕΝΤΕΤΑΛΜΕΝΩΝ
ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΙΕΡΩΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΝ
ΔΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΑΣ

(Ζόγκα Ἑλληνικοῦ Ἀργολίδος, 22-24 / 10 / 2019)

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ

Ἡ ΛΑ' Πανορθόδοξη Συνδιάσκεψη Ἐντεταλμένων Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν καί Ἱερῶν Μητροπόλεων γιά θέματα αἱρέσεων καί παραθρησκείας, πού πραγματοποιήθηκε, ὑπό τήν αἰγίδα τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος κ. Ἱερωνύμου, στή Ζόγκα Ἑλληνικοῦ Ἀργολίδος, ἀπό 22 ἕως 24 Ὀκτωβρίου 2019, μέ τή φιλόξενη φροντίδα τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ἀργολίδος κ. Νεκταρίου καί ὑπό τήν προεδρία τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πειραιῶς καί Φαλήρου κ. Σεραφείμ, Προέδρου τῆς Συνοδικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπί τῶν Αἱρέσεων, μέ θέμα: «Ὄψεις τοῦ μυστηρίου τῆς ἀνομίας. Ἀντιτριαδικές - Ἀποκρυφιστικές - Νεοπαγανιστικές δοξασίες περί Θεοῦ», μετά ἀπό ἐκτενῆ συζήτηση ἐπί τῶν εἰσηγήσεων, ἐνέκρινε ὁμοφώνως τά ἀκόλουθα Πορίσματα:

Το ζήτημα της γνώσεως του Θεού

Διάγραμμα – Περίληψη

Θέματος Ε' τοῦ Θεολογικοῦ Προγράμματος «Ὀρθοδοξία καί Ζωή»

τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μαντινείας καί Κυνουρίας,

περιόδου ΙΔ', ἔτους 2019-2020.

Ἡ γνώση τοῦ Θεοῦ στήν Ὀρθόδοξη Παράδοση: Ἡ πεπλανημένη ἀντίληψη περί ἀπροσώπου Θεοῦ τῶν Ἀνατολικῶν θρησκειῶν καί τῆς «Νέας Ἐποχῆς» στόν ἀντίποδα τῆς χριστιανικῆς περί Θεοῦ ἀντιλήψεως. Ἡ διάκριση μεταξύ ὀρθῆς καί πεπλανημένης ἀντιλήψεως περί Θεοῦ ἐξαρτᾶται ἐν πολλοῖς ἀπό τόν τρόπο (τή μέθοδο), μέ τήν ὁποία προσεγγίζεται ἤ γνωρίζεται τόν Θεό. Ὑπάρχει, ὅμως, μέθοδος γνώσεως τοῦ Θεοῦ; Μποροῦμε νά γνωρίσουμε τόν Θεό; Στήν πράξη ἐμφανίζονται πολλές «μέθοδοι», ἤ τουλάχιστον ἀπόπειρες, γνώσεως τοῦ Θεοῦ. Ἡ Ὀρθόδοξη Παράδοση τίς θεωρεῖ ὅλες ἀποτυχημένες, ὁ δέ ἀπ. Παῦλος διαβεβαιώνει ὅτι «διά τῆς σοφίας» (δηλ. μέ ἀνθρώπινα μέσα) κανείς ποτέ δέν γνώρισε (προφανῶς, οὔτε πρόκειται νά γνωρίσει) τόν Θεό (Α' Κορ. 1,21), ὁ Ὁποῖος γνωρίζεται μόνο ἐκεῖ πού ἀποκαλύπτεται ὁ Ἴδιος: ὁ Θεός δέν ἀνακαλύπτεται, ἀλλά μόνο ἀποκαλύπτεται. Ἔτσι, ὑπάρχουν ἄνθρωποι, πού Τόν ἔχουν δεῖ, ἐπειδή ὁ Ἴδιος τούς ἔχει ἀποκαλυφθεῖ, καί αὐτοί εἶναι οἱ Προφῆτες καί οἱ Δίκαιοι τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, οἱ Ἀπόστολοι τῆς Καινῆς καί οἱ Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας. Ὀνομάζονται «θεόπτες», ἐπειδή ἀκριβῶς ἔχουν δεῖ τόν Θεό, ἐπειδή Τόν ἔχουν γνωρίσει ἐμπειρικά. Γνωρίζοντας τόν Θεό ἐμπειρικά (=πραγματικά), κατέχουν τήν ἀλήθεια περί Αὐτοῦ καί τήν μεταδίδουν στούς ἐνδιαφερομένους. Εἶναι οἱ μόνοι ἀψευδεῖς Διδάσκαλοι περί Θεοῦ, οἱ μόνοι αὐθεντικοί Θεολόγοι). Ἡ διδασκαλία τους, ὡς προερχόμενη ἀπό τήν ἴδια ἐμπειρία τοῦ Θεοῦ, εἶναι κοινή καί συνιστᾶ τή ἀλήθεια τῆς Ἐκκλησίας (οἱ ἴδιοι εἶναι «Διδάσκαλοι τῆς Ἐκκλησίας»). Ἄρα, ἡ μόνη αὐθεντική «ὁδός» γνώσεως τοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ ἐμπειρική, ἡ «ὁδός» τῆς θεοπτίας. Ὅσα μέλη τῆς Ἐκκλησίας δέν ἔχουν προσωπική ἐμπειρία θεοπτίας, δέχονται τήν ἀλήθεια περί Θεοῦ διά πίστεως. Πίστη σημαίνει ἀποδοχή τῆς διδασκαλίας τῶν Ἁγίων, σημαίνει ἀναγνώριση τοῦ ὅτι ἡ περί Θεοῦ μαρτυρία τῶν Ἁγίων εἶναι αὐθεντική.

Η περί Θεού αντίληψη της «Νέας Εποχής»

Διάγραμμα – Περίληψη

Θέματος Δ' τοῦ Θεολογικοῦ Προγράμματος «Ὀρθοδοξία καί Ζωή»

τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μαντινείας καί Κυνουρίας,

περιόδου ΙΔ', ἔτους 2019-2020.

Κριτική στή θρησκεία καί «Νέα Ἐποχή»: Οἱ ρίζες τῆς «Νέας Ἐποχῆς» στίς ἀντιλήψεις τῶν Ἕλενας Μπλαβάτσκυ (1831-1891) καί Ἀλίκης Μπέϊλη (1880-1949) καί οἱ ἔρευνες τῶν παραπάνω ἀποκρυφιστριῶν στό φαινόμενο τῆς θρησκείας. Ἡ «νέα» κατανόηση τῶν θρησκειῶν ἐπέφερε μιά «νέα» ἀντίληψη περί Θεοῦ στό κίνημα τῆς «Νέας Ἐποχῆς». Εἶχε ἤδη προηγηθεῖ μιά σφοδρή κριτική κατά τῆς θρησκείας καί τοῦ Θεοῦ ἐκ μέρους τῆς εὐρωπαϊκῆς φιλοσοφίας. Εἰδικότερα, ἐμφανίστηκαν τά ἔργα τῶν Ludwig Feuerbach (1804-1872), «Ἡ οὐσία τοῦ Χριστιανισμοῦ» (1841), Karl Marx (1818-1883), «Ἡ κριτική τῆς Ἐγελιανῆς Φιλοσοφίας καί τό κράτος τοῦ δικαίου» (1844, ὅπου ἡ γνωστή φράση, «Ἡ θρησκεία εἶναι τό ὄπιο τοῦ λαοῦ»), Friedrich Nietzsche (1844-1900), «Ὁ τρελλός» (στό «Χαρούμενη ἐπιστήμη», 1882, ὅπου ἡ διακήρυξη τοῦ ὑποτιθεμένου «θανάτου τοῦ Θεοῦ»), Sigmund Freud (1856-1939), «Τό μέλλον μιᾶς αὐταπάτης» (1927, ὅπου ὡς «αὐταπάτη» χαρακτηρίζεται ἡ θρησκεία) κ.ἄ. Ἀφετηρία τῆς φιλοσοφικῆς κριτικῆς στή θρησκεία ἦταν ὁ Χριστιανισμός, εἰδικότερα δέ ὁ Δυτικός (Παπικός καί Προτεσταντικός) Χριστιανισμός, καί ἀφετηρία τῆς κριτικῆς στήν περί Θεοῦ ἀντίληψη ἦταν ἡ χριστιανική περί Θεοῦ ἀντίληψη. Ἡ κριτική αὐτή, ἰδιαίτερα μέ τήν διακήρυξη τοῦ «θανάτου τοῦ Θεοῦ» ἀπό τόν Fr. Nietzsche, ἐπηρέασε καθοριστικά τήν πορεία τοῦ δυτικοῦ πολιτισμοῦ: οἱ μετέπειτα φιλόσοφοι ἤ ἐκφραστές του εἶναι κατά κανόνα ἄθεοι, ὁ δέ δυτικός πολιτισμός κατέστη ἀθεϊστικός ἤ τουλάχιστον θεολογικά ἀγνωστικιστικός καί βαθύτατα ἐκκοσμικευμένος. Αὐτό ἀποτελεῖ καίρια στροφή στήν πορεία τοῦ παγκόσμιου πολιτισμοῦ: μέχρι τότε τό «ὅτι ἐστιν» (ἡ ὕπαρξη) τοῦ Θεοῦ δέν ἀπασχολοῦσε σοβαρά κανένα σχεδόν πολιτισμό, ὁ δέ ἀρνούμενος τήν ὕπαρξη τοῦ Θεοῦ ἐθεωρεῖτο «ἄφρων» (πρβλ. Ψαλμ. 13, 1). Τό «τί ἐστιν» τοῦ Θεοῦ ἀπασχολοῦσε συνήθως τόν ἄνθρωπο.

Οι απαρχές του κινήματος της «Νέας Εποχής»

Διάγραμμα – Περίληψη

Θέματος Γ' τοῦ Θεολογικοῦ Προγράμματος «Ὀρθοδοξία καί Ζωή»

τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μαντινείας καί Κυνουρίας,

περιόδου ΙΔ', ἔτους 2019-2020.

Εἰσαγωγικά: Ἡ κατανόηση ἑνός φαινομένου εἶναι δυνατή μόνο, ὅταν γνωρίζουμε τίς πηγές του, τίς ἀπαρχές του, τίς προϋποθέσεις του, τίς ρίζες του. Ἡ «Νέα Ἐποχή» («New Age»), ὡς κίνημα πού περιλαμβάνει πολλές ὁμάδες, ὀργανώσεις καί πρόσωπα σέ ὅλο τόν κόσμο, μέ μεγάλες διαφορές μεταξύ τους. Οἱ ρίζες τοῦ κινήματος, α) στόν Ἀποκρυφισμό καί β) στίς Ἀνατολικές θρησκεῖες (Ἰνδουϊσμό καί Βουδισμό). Ὁ Ἀποκρυφισμός, ὡς ἐνασχόληση, σχέση, ἐπικοινωνία μέ δαιμονικές δυνάμεις, πραγματικότητες καί τεχνικές. Ἡ εἰδικότερη σχέση τῆς «Νέας Ἐποχῆς» μέ τήν Ἀστρολογία, μιά χαρακτηριστική μορφή τοῦ Ἀποκρυφισμοῦ. Ἡ Θεοσοφία, ὡς μητρική ὀργάνωση τοῦ κινήματος τῆς «Νέας Ἐποχῆς». Οἱ ρίζες τῆς «Νέας Ἐποχῆς» στίς ἀντιλήψεις τῶν ἐκπροσώπων τοῦ Ἀποκρυφισμοῦ α) Ἕλενα Πέτροβα Μπλαβάτσκυ (Helena Petrowna Blavatsky, 1831-1891) καί β) Ἀλίκη Μπέϊλη (Αlice Ann Bailey, 1880-1949).

Τι είναι η «Νέα Εποχή»

Διάγραμμα – Περίληψη

Θέματος Β' τοῦ Θεολογικοῦ Προγράμματος «Ὀρθοδοξία καί Ζωή»

τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μαντινείας καί Κυνουρίας,

περιόδου ΙΔ', ἔτους 2019-2020.

Εἰσαγωγικά: Ἡ «Νέα Ἐποχή», ὡς γενικό θέμα τῆς παρούσης θεματικῆς ἑνότητος. Ἡ «Νέα Ἐποχή», ὡς δαιμονική κατάσταση, ὡς ὄψη τοῦ «μυστηρίου τῆς ἀνομίας» (Β' Θεσ. 2,7). Τί εἶναι ἡ «Νέα Ἐποχή» («New Age»); Εἶναι ἕνα κίνημα, πού ἐντάσσεται στόν χῶρο τῆς Παραθρησκείας καί ἐμφανίστηκε στίς ἀρχές τοῦ 20οῦ αἰ. Μήτρα του εἶναι ἡ Θεοσοφική Ἑταιρεία, μιά παραθρησκευτική ὀργάνωση, πού ἵδρυσε τό 1875 ἡ ἀποκρυφίστρια Ἕλενα Πέτροβα Μπλαβάτσκυ (1831-1891), γιά νά προβάλλει τή νέα θρησκεία της ἀποκρυφιστικοῦ χαρακτήρα, τή Θεοσοφία. Ἡ «Νέα Ἐποχή» δέν εἶναι συγκεκριμένη ὀργάνωση ἤ αἵρεση ἤ ὁμάδα μέ ἰδιαίτερη διδασκαλία, ἀλλά ἕνα κίνημα, πού περιλαμβάνει πλῆθος ἐπιμέρους ὀργανώσεις ἤ πρόσωπα, μέ κοινά χαρακτηριστικά, ἀλλά καί μέ τεράστιες διαφορές μεταξύ τους. Εἶναι ἕνα «σύνδρομο» ἤ μιά «τάση», πού εἰσχωρεῖ σέ ὅλους τούς τομεῖς τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς. Εἶναι ἕνα τεράστιο «δίχτυ», πού ἑνώνει μέ χαλαρότητα ἑκατοντάδες ὁμάδες καί χιλιάδες ἄτομα σέ ὅλο τόν κόσμο. Εἶναι μιά ἰδεολογία, πού γίνεται πολιτικό σύνθημα καί τείνει νά γίνει πολιτική πράξη (ἡ λεγόμενη «Νέα Τάξη Πραγμάτων» εἶναι τό πολιτικό, ἤ ἀκόμη καί τό στρατιωτικό, σκέλος τῆς «Νέας Ἐποχῆς»). Οἱ θεμελιώδεις ἀντιλήψεις τοῦ κινήματος δέν εἶναι νέες, ἀλλά παλαιές καί γνωστές. Πηγές του εἶναι ὁ Ἀποκρυφισμός καί οἱ Ἀνατολικές θρησκεῖες (Ἰνδουϊσμός καί Βουδισμός). Εἶναι ἄγνωστο ἄν ὑπάρχει κάποια ἡγετική ὁμάδα, ἤ κάποιο ἡγετικό πρόσωπο ἤ κάποιο συντονιστικό κέντρο τοῦ κινήματος τῆς «Νέας Ἐποχῆς».

Ο διαλογισμός και ο εκπαιδευτικός κόσμος

ΤΕΥΧΟΣ 108         ΤΡΙΠΟΛΙΣ      ΙΟΥΛΙΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2019

Ο ΔΙΑΛΟΓΙΣΜΟΣ

ΚΑΙ Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

Ἡ σημερινή ἐκπαιδευτική πραγματικότητα

Μέ τίς διάφορες ἀπανωτές μεταρρυθμίσεις στά ἀναλυτικά προγράμματα τῆς σχολικῆς ἐκπαίδευσης δέν ἀποσυντονίστηκε μόνο ἡ ἐκπαιδευτική κοινότητα, ἀλλά νοθεύτηκε σέ μεγάλο βαθμό ὁ χαρακτήρας μιᾶς ἑνιαίας καί ἐθνικῆς παιδείας, θυσία στόν βωμό τῆς ἀλλοπρόσαλλης παγκοσμιοποίησης. Ἐπίσημη θρησκεία ἔγινε πλέον ὁ ἰσοπεδωτικός καταναλωτισμός μέ τεχνοκρατικό ἔνδυμα καί, κυρίως, ὁ διαπολιτισμικός καί διαθρησκειακός συγκρητισμός. Οἱ ἐκπαιδευτικοί ἀναγκάζονται νά σέρνονται πίσω ἀπό τό ἅρμα τοῦ ἑκάστοτε τυποποιημένου κρατικοῦ δόγματος. Πλέον ἡ κρίση μοντερνισμοῦ, ἀντιθεϊσμοῦ καί δῆθεν ἐλευθεροφροσύνης τούς δεσμεύει: θά βρεθοῦν ὀπισθοδρομικοί ἄν δέν συγκατατεθοῦν στή «λογική» τοῦ «πρωτοτύπου», δηλαδή ἑνός συγκεχυμένου κόσμου, χωρίς Χριστό καί Ἐκκλησία. Συμβούλευε τούς ὀπαδούς του ὁ διδάσκαλος μιᾶς νεοβουδιστικῆς ὀργάνωσης, πού ἐπισκέφτηκε προσφάτως τή χώρα μας: «Τούς ἐκπαιδευτικούς τῶν πρώτων τάξεων τραβῆξτε. Στίς μεγαλύτερες τάξεις τά παιδιά διαμορφώνουν τίς ἀπόψεις τους, μέ θρησκευτικά ἤ ὄχι, ἀλλά τά μικρά τά κατευθύνει ὁ δάσκαλός τους. Τότε νά τά ἁλιεύετε»! Ἔτσι ἰνδουϊστές καί βουδιστές γκουρού ἔρχονται σάν σωτῆρες νά διαφωτίσουν τόν ἄτακτο νεοελληνικό λαό!