«Αγ. Γραφή, Εκκλησία, Παράδοση» 2026-7: Εισαγωγή στη νέα Θεματική Ενότητα

 

Διάγραμμα – Περίληψη Θέματος Α' τοῦ Προγράμματος Μελέτης καί Ἑρμηνείας τῆς Ἁγίας Γραφῆς «Ἁγία Γραφή, Ἐκκλησία καί Παράδοση», περιόδου Δ', ἔτους 2026-2027. 

Περιεχόμενο καί ἑρμηνεία τῶν Γραφῶν: Τό τέταρτο ἔτος λειτουργίας τοῦ Προγράμματος «Ἁγία Γραφή, Ἐκκλησία καί Παράδοση». Πρόγραμμα μελέτης καί ἑρμηνείας τῆς Ἁγίας Γραφῆς καί ἄλλων ἱερῶν κειμένων τῆς Ἐκκλησίας. Προέχει, βέβαια, ἡ Ἁγία Γραφή, ὡς θεμέλιο τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλά καί τῆς ζωῆς κάθε Χριστιανοῦ. Τί εἶναι ἡ Ἁγία Γραφή; Εἶναι κείμενα, πού γράφτηκαν στή διάρκεια πολλῶν αἰώνων: ἀπό τό 1.300-1.200 π.Χ., ὡς τό 100 μ.Χ. Περιλαμβάνουν τή μαρτυρία ἐκείνων, πού εἶδαν καί γνώρισαν τόν Θεό, δηλ. τῶν «θεοπτῶν» («θεόπτης», εἶναι ἐκεῖνος πού βλέπει πραγματικά τόν Θεό!). Διακρίνεται, α) σέ Παλαιά Διαθήκη, πού περιλαμβάνει τή μαρτυρία ὅσων εἶδαν τόν Θεό πρίν ἐνσαρκωθεῖ, δηλ. πρίν τήν ἔλευση τοῦ Χριστοῦ στόν κόσμο, καί β) σέ Καινή Διαθήκη, πού περιλαμβάνει τή μαρτυρία ὅσων εἶδαν τόν  Θεό ἐνσαρκωμένο (στό πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ). Διαφορετικά, ἡ Ἁγία Γραφή ὁμιλεῖ γιά τίς ἐνέργειες τοῦ Θεοῦ πρίν τήν ἔλευση τοῦ Χριστοῦ στόν κόσμο (Παλαιά Διαθήκη) καί γιά τίς ἐνέργειες τοῦ Θεοῦ κατά τήν ἔλευση τοῦ Χριστοῦ στόν κόσμο (Καινή Διαθήκη). Ἀπό τήν ἄποψη αὐτή, ἡ Ἁγία Γραφή εἶναι «ἱερά ἱστορία», δηλ. ἱστορία τῶν παρεμβάσεων (ἀποκαλύψεων) τοῦ Θεοῦ στόν κόσμο, ἡ ὁποία κορυφώνεται στήν ἐν Χριστῷ Ἀποκάλυψη, δηλ. στό πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Σέ προηγούμενες ἑνότητες ἀσχοληθήκαμε μέ λειτουργικά θέματα τῆς Ἁγίας Γραφῆς, δηλ. ἑρμηνεύσαμε κείμενά της, πού περιλαμβάνονται στή Θεία Λειτουργία καί στίς Ἀκολουθίες τῆς Ἐκκλησίας. Εἰδικότερα, ἀναλύσαμε: α) Εὐαγγελικά Ἀναγνώσματα («Εὐαγγέλια»), β) Προφητικά Ἀναγνώσματα («Προφητεῖες») καί λειτουργικούς Ψαλμούς καί γ) Ἀποστολικά Ἀναγνώσματα («Ἀποστόλους»).

Η μαντεία στο φως της Ορθοδοξίας

 

ΤΕΥΧΟΣ 136         ΤΡΙΠΟΛΗ       ΙΟΥΝΙΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026 

Η ΜΑΝΤΕΙΑ ΣΤΟ ΦΩΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ 

Μιά ἀποκρυφιστική τεχνική 

Στήν ἐποχή μας παρατηρεῖται τό ἑξῆς παράδοξο φαινόμενο: Παράλληλα μέ τά ἐντυπωσιακά ἐπιτεύματα τῆς ἐπιστήμης, τήν ἔκρηξη τῆς τεχνολογίας, τίς ἀπεριόριστες ἐφαρμογές τῆς πληροφορικῆς καί τῆς Τεχνιτῆς Νοημοσύνης, ἀνθοῦν διάφορες μορφές Ἀποκρυφισμοῦ, δηλαδή φαινόμενα πού θά ἔπρεπε νά ἀνήκουν στό μακρυνό παρελθόν καί νά ἀποτελοῦν ἀντικείμενο μελέτης ἀποκλειστικά καί μόνο τῶν ἱστορικῶν. Ἀποκρυφισμός, ὅπως εἶναι γνωστό, εἶναι ἡ πίστη σέ «ἀπόκρυφες» δυνάμεις ἤ πραγματικότητες, πού προσεγγίζονται μέ ἐπίσης «ἀπόκρυφες» μεθόδους καί τεχνικές. Αὐτές οἱ «ἀπόκρυφες» πραγματικότητες καί τεχνικές, εἶναι δαιμονικές, ἀπό Ὀρθόδοξη ἄποψη. Μία ἀπό τίς πιό διαδεδομένες μορφές τοῦ Ἀποκρυφισμοῦ, εἶναι ἡ μαντεία.

Μαντεία, εἶναι ἡ ἀπόπειρα νά γνωρίσει κάποιος τό μέλλον, ἤ μᾶλλον νά προβλέψει τό μέλλον, ἤ ἀκόμη καί νά τό διαμορφώσει. Ἡ ἐπιθυμία τοῦ ἀνθρώπου νά γνωρίσει τό μέλλον εἶναι πανάρχαια, γι’ αὐτό πανάρχαια εἶναι καί ἡ τεχνική τῆς μαντείας. Εἶναι τόσο ἀρχαία, ὅσο καί ἡ ἴδια ἡ θρησκεία, μέ τήν ὁποία συνδέεται στενά. Τή συναντᾶμε σέ ὅλους τούς λαούς καί σέ κάθε ἐποχή, ἀπό τά βάθη τῆς ἀρχαιότητας μέχρι σήμερα. Τήν χρησιμοποιοῦσαν οἱ Χαλδαῖοι, οἱ Πέρσες, οἱ Κινέζοι, οἱ Σκύθες, οἱ Ἑβραῖοι, οἱ πρωτόγονοι λαοί τῆς Ἀφρικῆς καί πολλοί ἄλλοι. Στήν ἀρχαία Ἑλλάδα, λειτουργοῦσαν ὀργανωμένα μαντεῖα, μέ σημαντικότερα τῆς Δωδώνης καί τῶν Δελφῶν. Σέ κείμενα τοῦ ἑλληνισμοῦ, ἀπό τά ὁμηρικά ἔπη μέχρι τά κλασικά, συναντᾶμε γνωστά ὀνόματα μάντεων, ὅπως ὁ Κάλχας, ὁ Τειρεσίας, ὁ Βάκις, ὁ Μουσαῖος, ὁ Ἐπιμενίδης. Οἱ πρόγονοί μας, πρίν ἀπό κάθε σημαντική ἀπόφασή τους, παρατηροῦσαν τούς οἰωνούς ἤ ὑπέβαλλαν ἐρωτήματα σέ γνωστά μαντεῖα ἤ συμβουλεύονταν τούς μάντεις τους. Εἶναι πολύ γνωστό τό περιστατικό τῆς θυσίας τῆς Ἰφιγένειας, κόρης τοῦ Ἀγαμέμνονα, πρό τοῦ Τρωϊκοῦ Πολέμου, γιά τό ὁποῖο μᾶς πληροφορεῖ ὁ Ὅμηρος. Στή μαντεία δέν πίστευαν ἀκόμη καί μεγάλοι Ἕλληνες φιλόσοφοι, ὅπως ὁ Σωκράτης, ὁ Πλάτωνας, οἱ Νεοπλατωνικοί, οἱ Στωϊκοί, ἀκόμη καί ὁ Ἀριστοτέλης. Ὁ Ἐπίκουρος, ὁ Ξενοφάνης, ὁ Καρνεάδης καί κάποιοι ἄλλοι τήν ἀπέρριπταν.

«Βασίλειος ο Μέγας», τεύχ. 111, Ιουλ. - Σεπτ. 2026

 

ΤΕΥΧΟΣ 111        ΤΡΙΠΟΛΙΣ     ΙΟΥΛΙΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026

 

ΕΠΙΦΑΝΙΟΣ

ΧΑΡΙΤΙ ΘΕΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΜΑΝΤΙΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ 

ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ

 

Πρός

Τόν Ἱερόν Κλῆρον, τίς Μοναστικές Ἀδελφότητες καί τόν εὐσεβῆ Λαόν τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μαντινείας καί Κυνουρίας. 

 

Ἀγαπητοί μου πατέρες καί ἀδελφοί,

«Ἐν τῇ Κοιμήσει τόν κόσμον οὐ κατέλιπες, Θεοτόκε».

Ὁ Θεόπνευστος αὐτός λόγος τῆς Ἐκκλησίας συμπυκνώνει ὅλο τό μυστήριο τῆς σημερινῆς πανηγύρεως. Ἡ Παναγία μας δέν ἐγκατελειψε τόν κόσμο· δέν ἀπομακρύνθηκε ἀπό τά παιδιά Της. Μετέστη πρός τήν ζωήν, παραμένοντας ἡ στοργική Μητέρα, ἡ ἀκοίμητος πρέσβειρα, ἡ κραταιά προστασία καί ἡ βεβαία ἐλπίδα κάθε πιστοῦ.

Ὁ Δεκαπενταύγουστος εἶναι τό «Πάσχα τοῦ καλοκαιριοῦ», διότι μέσα στή χαρμολύπη τῆς Κοιμήσεως ἀνατέλλει τό φῶς τῆς ἀναστάσιμης ἐλπίδας. Ἡ Θεοτόκος, ἡ ὁποία ἔγινε «χώρα τοῦ Ἀχωρήτου», δέν γεύεται τή φθορά τοῦ θανάτου, ἀλλά μεταβαίνει πρός τήν αἰώνια ζωή, προαναγγέλλοντας τό μέλλον κάθε ἀνθρώπου πού ἀγωνίζεται νά ζήσει ἐν Χριστῷ.

Ποιοί διέσωσαν τα αρχαία μνημεία

 

ΤΕΥΧΟΣ 135             ΤΡΙΠΟΛΗ           ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2026 

ΠΟΙΟΙ ΔΙΕΣΩΣΑΝ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΜΝΗΜΕΙΑ 

ΑΠΑΝΤΗΣΗ

ΣΕ ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΥΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΑΤΡΩΝ 

Ἡ θρησκεία τῶν πόλεων καί ἡ θρησκεία τῶν χωρικῶν 

Στό διαδίκτυο εἴδαμε ἀναδημοσιευμένο ἀπό τό περιοδικό «Ἀκτῖνες» (τ. 704, 2009, σ. 266-274 καί τ. 705, 2009, σ. 297-303), ἕνα ἐξαιρετικό ἄρθρο τοῦ κ. Γιάννη Τσέντου μέ τίτλο «Ἡ τύχη τῶν ἀρχαίων μνημείων. Ἀπό τόν Παγανισμό στόν Χριστιανισμό». Ὁ συγγραφέας του, μέ ἀκλόνητα ἱστορικά ἐπιχειρήματα, ἀπαντᾶ σέ ἀνυπόστατους ἰσχυρισμούς Ἑλλήνων Ἀρχαιολατρῶν - Νεοπαγανιστῶν, ὅτι οἱ Χριστιανοί κατέστρεψαν τά ἀρχαῖα μνημεῖα, ἔργα τέχνης τοῦ ἀρχαίου Ἑλληνισμοῦ, εἰδικότερα δέ τά ἀγάλματα καί τούς ναούς τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς θρησκείας. Ὅπως εἶναι γνωστό, τό Νεοπαγανιστικό κίνημα τῶν ἡμερῶν μας ἐπιχειρεῖ νά ἐμφανίσει τούς Χριστιανούς ὡς κάποιους δεισιδαίμονες, ἀπαίδευτους καί ἀμαθεῖς βαρβάρους, πού ἐμφανίστηκαν ἀπό κάπου ἀλλού καί βαρύνονται μέ ἐγκλήματα ὄχι μόνο κατά τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ἀλλά καί κατά τοῦ πολιτισμοῦ. Καί προφανῶς, ἀποκρύπτει τό γεγονός, ὅτι οἱ Χριστιανοί τοῦ 4ου ἤ 5ου μ.Χ. αἰ. εἶναι οἱ ἴδιοι οἱ Ἕλληνες πρόγονοί μας, οἱ ὁποῖοι ἐγκατέλειψαν τήν «πατρώα» θρησκεία τους, γιά νά ἀσπαστοῦν μέ προθυμία τήν πίστη στόν Χριστό, ἐνῶ εἶχαν προηγηθεῖ δύο καί πλέον αἰῶνες σκληρῶν διωγμῶν ἐναντίον αὐτῆς τῆς πίστης ἀπό τούς ὀπαδούς τῆς ἀρχαίας εἰδωλολατρίας, πού κατεῖχαν τότε τήν ἐξουσία.

«Βασίλειος ο Μέγας», τεύχ. 110, Απρ. - Ιουν. 2026

 

ΤΕΥΧΟΣ 110        ΤΡΙΠΟΛΙΣ     ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2026

 

ΕΠΙΦΑΝΙΟΣ

ΧΑΡΙΤΙ ΘΕΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΜΑΝΤΙΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ 

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΑΓΙΟΥ ΠΑΣΧΑ 2026 

Πρός

Τόν Ἱερόν Κλῆρον, τίς Μοναστικές Ἀδελφότητες καί τόν εὐσεβῆ Λαόν τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μαντινείας καί Κυνουρίας. 

«Θανάτου ἑορτάζομεν νέκρωσιν, Ἅδου τήν καθαίρεσιν, ἄλλης βιοτῆς, τῆς αἰωνίου ἀπαρχήν»

Ἀγαπητά μου παιδιά, ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ!

Ἡμέρα εὐφροσύνης ἀνέτειλε καί πάλι. Ἡμέρα Ἀναστάσεως. Ἡμέρα Ἐλπίδος καί Σωτηρίας.

Πράγματι, ὁ ἰσχυρός ἀναστάσιμος παιάνας, τό «Χριστός Ἀνέστη», ὑπάρχει ὡς διαρκές κήρυγμα στή βιοτή, στήν ἐμπειρία, στή λειτουργική ζωή, στό θεμέλιο τῆς πίστεώς μας.

«Εἰ δέ Χριστός οὐκ ἐγήγερται, ματαία ἡ πίστις ἡμῶν, κενόν ἄρα τό κήρυγμα ἡμῶν», ἀναφωνεῖ ὁ Ἀπόστολος τῶν Ἐθνῶν. Δέν εἶναι ὑπερβολή νά ποῦμε αὐτή τήν ἱερή ὥρα ὅτι χωρίς τήν Ἀνάσταση δέν θά εἴχαμε τή δυνατότητα νά μιλᾶμε γιά ὀρθόδοξη χριστιανική πίστη. Ἄν ἀφαιρέσει κάποιος τήν Ἀνάσταση ἀπό τήν πίστη, τότε ἀποστεοποιεῖται τό Σῶμα τῆς Ἐκκλησίας καί ἡ πίστη καταλήγει ἕνα φιλοσόφημα καί ἕνας ἰδεολογικός τόπος, ὅπου ἠχεῖ ὡς παράλογο τό ἄκουσμα τοῦ Ἀναστάσιμου κανόνα, «Θανάτου ἑορτάζομεν νέκρωσιν, Ἅδου τήν καθαίρεσιν, ἄλλης βιοτῆς, τῆς αἰωνίου ἀπαρχήν».

Ο Ιερεύς και Οπλαρχηγός του Περθωρίου Γεώργιος Πουρναράς

 

Ο ΙΕΡΕΥΣ ΚΑΙ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ - ΧΙΛΙΑΡΧΟΣ
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΟΥΡΝΑΡΑΣ, ΕΦΗΜΕΡΙΟΣ ΠΕΡΘΩΡΙΟΥ,
ΚΑΙ Η ΘΥΣΙΑ ΤΟΥ^*
 
ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ
 
ΠΡΩΤ. ΣΩΤΗΡΙΟΥ Ο. ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΙΑ

 

Στίς 20 Μαΐου κάθε χρόνο τιμᾶται ἡ μνήμη τῆς ἡρωϊκῆς θυσίας ἑνός ἐμβληματικοῦ Κληρικοῦ τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπανάστασης, τοῦ Ἀρχιμανδρίτη Γρηγορίου Δικαίου ἤ «Παπαφλέσσα», καί τῶν συμπολεμιστῶν του στό Μανιάκι, οἱ ὁποῖοι ἔπεσαν μαχόμενοι ἐναντίον τῶν στρατευμάτων τοῦ Ἰμπραήμ τήν ἴδια ἡμερομηνία τοῦ ἔτους 1825. Πρόσφατα, μάλιστα (2025), συμπληρώθηκαν 200 χρόνια ἀπό τό μεγάλο ἐκεῖνο καί ἱστορικό γεγονός, μέ ἀποτέλεσμα ἡ ἐπέτειος νά ἑορταστεῖ μέ περισσότερες ἐκδηλώσεις καί μέ ἐπισημότερο τρόπο.

Ἴσως δέν εἶναι εὐρύτερα γνωστό, ὅτι στή μεγάλη ἐκείνη μάχη μετεῖχαν καί θυσιάστηκαν ὁ μακαριστός Ἐφημέριος, προκάτοχός μου στήν Ἐνορία Τιμίου Προδρόμου Περθωρίου Ἀρκαδίας καί Ὁπλαρχηγός, Ἱερεύς Γεώργιος Πουρναρᾶς, μαζί μέ 65 (ἤ κατ’ ἄλλους μέ 85) Περθωρῖτες. Ἡ γενέτειρά του, βέβαια, τό Περθώρι Ἀρκαδίας, τόν τιμᾶ ἰδιαίτερα, ἡ μνήμη του ἐκεῖ εἶναι ζωντανή καί στόν Ναό τοῦ Τιμίου Προδρόμου, ὅπου λειτουργοῦσε, μνημονεύουμε πάντοτε «Γεωργίου Ἱερέως καί τῶν σύν αὐτῷ πεσόντων». Ὡστόσο, ὅσα γνωρίζουμε γιά τή ζωή καί τή δράση του εἶναι λίγα. Ἀπό αὐτά, ἄλλα προέρχονται ἀπό κάποιες πηγές τῆς ἐποχῆς καί ἄλλα ἀπό τήν τοπική προφορική παράδοση, ἡ ὁποία βέβαια, ἔχει καί αὐτή τήν ἀξία της καί πρέπει νά διατηρηθεῖ καί νά καταγραφεῖ.

Θά προσπαθήσουμε στή συνέχεια νά σκιαγραφήσουμε τά σχετικά μέ τή ζωή, τή δράση καί τή θυσία τοῦ θρυλικοῦ «Παπα - Γιώργη», ὅπως ἦταν περισσότερο γνωστός, τοῦ «Περθεριώτη», μέ βάση κυρίως ἀναφορές στό ὄνομά του, πού ὑπάρχουν σέ ἔγγραφα τῆς ἐποχῆς, ἀλλά καί μέ στοιχεῖα ἀπό τήν τοπική προφορική παράδοση.

Χριστολογικό δόγμα και Οικουμενικές Σύνοδοι

 

 ΧΡΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟ ΔΟΓΜΑΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΕΣ ΣΥΝΟΔΟΙ^*

 

ΙΕΡΕΩΣ 
ΣΩΤΗΡΙΟΥ Ο. ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΙΑ

 

ΜΕΡΟΣ Α':

Ο ΝΕΣΤΟΡΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ

 

Θεμέλιο τῆς Ἐκκλησίας μας εἶναι ἡ πίστη ὅτι ὁ Χριστός εἶναι «ὁ υἱός τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος»,^[1] μᾶλλον δέ Ἐκκλησία εἶναι τό ἴδιο τό Σῶμα τοῦ Ζῶντος Χριστοῦ^[2] ἤ «Αὐτός ὁ Θεάνθρωπος Χριστός παρατεινόμενος εἰς ὅλους τούς αἰῶνας καί ὅλην τήν αἰωνιότητα».^[3] Ἡ πίστη αὐτή στόν Υἱό τοῦ Θεοῦ, στήν ὁποία θεμελιώνεται τό Σῶμα τῆς Ἐκκλησίας, δέν εἶναι κάποια ἰδέα ἤ ἰδεολογία ἤ μιά ἀντίληψη θεωρητικοῦ περιεχομένου, ἀλλά μιά ἀλήθεια πού ἐμπεριέχει ζωή, μιά ἀλήθεια πού σώζει.^[4] Δέν ἔχει ἀνθρώπινη προέλευση καί δέν ἀνήκει στά «στοιχεῖα τοῦ κόσμου τούτου». Εἶναι ἀποκάλυψη τοῦ ἴδιου τοῦ Χριστοῦ, εἴτε κατά τήν «ἐν σαρκί» παρουσία Του στόν κόσμο, εἴτε κατά τήν «ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι» ἐπιδημία Του στούς Ἁγίους τῆς Ἐκκλησίας ἀπό τήν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς μέχρι σήμερα. Ὡστόσο, γιά νά εἶναι ἡ ἀλήθεια αὐτή σωστική καί ζωηφόρος, γιά νά σώζει πραγματικά, πρέπει νά διατηρεῖται ἀκέραια καί ἀναλλοίωτη. Κάθε ἀλλοίωσή της, κάθε παραχάραξή της, κάθε μεταβολή της ὑποδεικνύει ἕναν ἄλλο «χριστό», ὁ ὁποῖος δέν σώζει, οὔτε παρέχει ζωή, γιατί δέν εἶναι ὁ Χριστός τῆς Ἐκκλησίας, δέν εἶναι ὁ Υἱός καί Λόγος τοῦ Θεοῦ, πού ἔγινε ἄνθρωπος. Ἡ διατύπωση αὐτῆς τῆς ἀλήθειας γιά τό ποιός ἀκριβῶς εἶναι ὁ Χριστός ἀπό τήν Πατερική καί Συνοδική Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας συνιστᾶ τό Χριστολογικό δόγμα. Ἡ ἀλλοίωσή της, ἤ μᾶλλον οἱ ἀλλοιώσεις της, ἀπ’ ὅσους ἐπιχειροῦν νά ἑρμηνεύσουν μέ τή λογική τό μυστήριο τοῦ Χριστοῦ συνιστοῦν Χριστολογική αἵρεση, ἤ μᾶλλον Χριστολογικές αἱρέσεις.

«Ορθοδοξία Ελληνισμός Ρωμηοσύνη» 2025-6: Ο Ελληνισμός και ο κόσμος των Φράγκων

 

Διάγραμμα – Περίληψη Θέματος ΣΤ΄ τοῦ Προγράμματος Ὀρθόδοξης Κατήχησης «Ὀρθοδοξία Ἑλληνισμός Ρωμηοσύνη», περιόδου Γ΄, ἔτους 2025-2026. 

Ὁ ἐκχριστιανισμός τοῦ Ἑλληνισμοῦ: Ὁ Χριστιανισμός ἐπεκράτησε δυναμικά ἐντός τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ἐκτοπίζοντας τίς βασικές ἀντιλήψεις του περί Θεοῦ, ἀνθρώπου καί κόσμου. Αὐθεντικοί συνεχιστές τοῦ Ἑλληνισμοῦ εἶναι οἱ μεγάλοι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, οἱ ὁποῖοι κράτησαν ἀπό τόν αὐτόν τή γλώσσα καί τή φιλοσοφική ὁρολογία. Ἡ ἑλληνική φιλοσοφία ἔγινε ἡ (μέχρι στιγμῆς) αὐθεντικότερη «γλώσσα» γιά τή διατύπωση τῶν ἀληθειῶν τῆς πίστεως («δογμάτων»). Ἀπόπειρες αὐτόνομης ἐπιβίωσης τοῦ Ἑλληνισμοῦ («ἐθνικές», μή χριστιανικές) ἤ διαφορετικῆς ἀντιμετώπισης τοῦ Χριστιανισμοῦ (αἱρέσεις) ἀπέτυχαν καί χάθηκαν τά ἴχνη τους. Ἡ τελευταία ἀπόπειρα τοῦ Ἑλληνισμοῦ νά ὑπερισχύσει καί νά ἐπιβληθεῖ ἔγινε τόν 14ο αἰ. μέ τήν αἵρεση τοῦ Βαρλαάμ τοῦ Καλαβροῦ. Βασικές θέσεις τῆς Ἐκκλησίας ἔναντι τῆς ἑλληνικῆς παιδείας, ὅπως διαμορφώθηκαν μέχρι τότε, εἶναι: α) Ἡ ἑλληνική φιλοσοφία εἶναι χρήσιμη «πρός παίδευσιν», δηλ. γιά πνευματική ἐξάσκηση. β) Ὁ χριστιανός δέν πρέπει νά ἀσχολεῖται μέ αὐτήν «διά βίου», δηλ. ἀποκλειστικά, ἀλλά μόνο προπαιδευτικά, εἰσαγωγικά. γ) Οἱ ἐπιμέρους ἀντιλήψεις τῶν ἑλλήνων φιλοσόφων, οἱ ὁποῖες ἄλλωστε εἶναι διαφορετικές καί ἀλληλοαναιρούμενες, δέν εἶναι ἀποδεκτές. δ) Ἡ φιλοσοφία καί ἡ ἐπιστήμη δέν ὁδηγοῦν σέ γνώση τοῦ Θεοῦ, ἀλλά μόνο σέ γνώση μέρους τοῦ κόσμου. ε) Ἡ φιλοσοφία καί ἡ ἐπιστήμη δέν ἔχουν σωτηριώδη χαρακτῆρα, δηλ. δέν συμβάλλουν στή σωτηρία, οὔτε τήν ἐμποδίζουν, ἄν καί σέ κάποιες περιπτώσεις αὐτό συμβαίνει, ὅταν «ἡ γνῶσις φυσιοῖ» (Α' Κορ. 8,2) ἤ ἀπολυτοποιεῖται.

Η προέλευση του ελληνικού Αρχαιολατρικού κινήματος

 

ΤΕΥΧΟΣ 134         ΤΡΙΠΟΛΗ         ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ 2026 

Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ
ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΑΤΡΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ 

Ἕνας ἀνυπόστατος ἰσχυρισμός

 Στό προηγούμενο τεῦχος τοῦ ἐντύπου μας ἀσχοληθήκαμε μέ τίς ἀντιλήψεις, πού συναντᾶμε στό σύγχρονο ἑλληνικό ἀρχαιολατρικό ἤ νεοπαγανιστικό κίνημα, σχετικά μέ τό πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Πρόκειται, ὅπως εἶναι γνωστό, γιά τό κίνημα πού προωθεῖ τήν ἐπιστροφή στήν «πατρώα» ἀρχαία ἑλληνική θρησκεία, στό δωδεκάθεο καί στή λατρεία τῶν «θεῶν» τῆς προχριστιανικῆς ἐποχῆς καί, κατά συνέπεια, προωθεῖ τήν ἄρνηση τοῦ Χριστιανισμοῦ ἤ τήν ἁπλῆ ἀνοχή του καί σέ πολλές περιπτώσεις ἐκδηλώνει ἔντονη ἐχθρικότητα πρός τό πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ καί πρός τή χριστιανική Ἐκκλησία.

Στό τεῦχος αὐτό θά ἀσχοληθοῦμε μέ ἕνα παραπλήσιο θέμα: Ἀπό τό ἑλληνικό νεοπαγανιστικό κίνημα προβάλλεται συνήθως ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι τό κίνημα αὐτό εἶναι φαινόμενο καθαρά (ἴσως καί ἀποκλειστικά) ἑλληνικό, πού γεννήθηκε καί ἀναπτύχθηκε στή χώρα μας, ὡς προϊόν μιᾶς προοδευτικῆς πολιτιστικῆς καί πνευματικῆς ἀφύπνισης τοῦ νέου Ἑλληνισμοῦ. Μέ ἄλλα λόγια, μᾶς λένε οἱ σύγχρονοι ἀρχαιολάτρες ἤ νεοειδωλολάτρες ὅτι ὁ σύγχρονος Ἑλληνισμός ξαφνικά ξύπνισε ἀπό ἕναν λήθαργο πολλῶν αἰώνων κυριαρχίας τοῦ Χριστιανισμοῦ ἤ ἀπό μιά μακρά περίοδο καταπίεσης, σκοταδισμοῦ, κυριαρχίας τῶν ἐντολῶν καί τῶν κάθε εἴδους ἀπαγορεύσεων καί τώρα ἀρχίζει νά ἀνακαλύπτει τήν «ἀξία» καί τήν «λαμπρότητα» τῆς «πατρώας» θρησκείας του, τῆς προχριστιανικῆς εἰδωλολατρίας. Ἄς σημειωθεῖ, ὅτι παρόμοια, ἄν ὄχι τά ἴδια ἀκριβῶς, ἰσχυρίζονται καί οἱ ὀπαδοί τοῦ σύγχρονου κινήματος τῆς «Νέας Ἐποχῆς».

«Βασίλειος ο Μέγας», τεύχ. 109, Ιαν. - Μαρτ. 2026

 

ΤΕΥΧΟΣ 109        ΤΡΙΠΟΛΙΣ     ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ 2026

 ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΣ

ΕΛΕῼ ΘΕΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ - ΝΕΑΣ ΡΩΜΗΣ

ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ

 

ΠΑΝΤΙ Τῼ ΠΛΗΡΩΜΑΤΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

ΧΑΡΙΝ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗΝ ΠΑΡΑ ΘΕΟΥ

 

«Τῇ Ὑπερμάχῳ Στρατηγῷ τά νικητήρια, ὡς λυτρωθεῖσα τῶν δεινῶν, εὐχαριστήρια ἀναγράφω Σοι ἡ Πόλις Σου, Θεοτόκε!»

Ἐφέτος συμπληροῦνται χίλια τετρακόσια ἔτη ἀφ’ ὅτου, εἰς τιμήν τῆς Θεοτόκου, ἐψάλη ἐπισήμως ἐπ’ ἐκκλησίας, καί μάλιστα ὀρθίων ἱσταμένων πάντων τῶν πιστῶν, τό σήμερον παγκοίνως γνωστόν ὡς ὁ «Ἀκάθιστος Ὕμνος» Κοντάκιον, ποίημα ὑψήγορον καί διθυραμβικόν, ἀναφερόμενον, ἱστορικῶς καί θεολογικῶς, μὲ μοναδικόν πλοῦτον καλλιεπείας, εἰς τήν Ἔνσαρκον Θείαν Οἰκονομίαν καί τήν εἰς αὐτήν μοναδικήν συμβολήν τῆς Παναχράντου Θεομήτορος.