γαπητοί φίλοι,

Σς καλωσορίζω στό προσωπικό μου ἱστολόγιο καί σς εχομαι καλή περιήγηση. Σ’ ατό θά βρετε κείμενα θεολογικο καί πνευματικο περιεχομένου, πως κείμενα ναφερόμενα στήν πίστη καί Παράδοση τς κκλησίας, ντιαιρετικά κείμενα, κείμενα πνευματικς οκοδομς, κείμενα ναφερόμενα σέ προβληματισμούς καί ναζητήσεις τς ποχς μας καί, γενικά, διάφορα στοιχεα πό τήν πίστη καί ζωή τς ρθόδοξης κκλησίας.

Εχομαι τά κείμενα ατά καί κάθε νάρτηση σ’ ατό τό ἱστολόγιο νά φανον χρήσιμα σέ σους νδιαφέρονται, νά προβληματίσουν θετικά, νά φυπνίσουν καί νά οκοδομήσουν πνευματικά.

ελογία καί Χάρις το Κυρίου νά εναι πάντοτε μαζί σας.

Μετά τιμς καί γάπης.

π. Σωτήριος θανασούλιας

φημέριος Μητροπολιτικο ερο Ναο γίου Βασιλείου Τριπόλεως.

Σάββατο 14 Μαΐου 2022

Εκδημία Μητροπολίτου Νεαπόλεως Αμβροσίου (+11/5/2022)

 


ΕΠΙΚΗΔΕΙΟΣ ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΙΣ

ΣΤΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΝΕΑΠΟΛΕΩΣ ΑΜΒΡΟΣΙΟ 

Πανιερώτατε Μητροπολῖτα Καπιτωλιάδος κ. Ἡσύχιε, ἐκπρόσωπε τοῦ Μακαριωτάτου Πατριάρχου Ἱεροσολύμων κ. Θεοφίλου,

Σεβασμιώτατε Μητροπολῖτα Κίτρους, Κατερίνης καί Πλαταμῶνος κ. Γεώργιε,

Θεφιλέστατε Ἐπίσκοπε Τεγέας κ. Θεόκλητε, ἐκπρόσωπε τοῦ σεπτοῦ Ποιμενάρχου ἡμῶν, Μητροπολίτου Μαντινείας καί Κυνουρίας κ. Ἀλεξάνδρου,

Πανοσιολογιώτατε Ἔξαρχε τοῦ Παναγίου Τάφου ἐν Ἑλλάδι κ. Ραφαήλ,

σεβαστοί πατέρες καί ἀδελφοί,

εὐλογημένε Λαέ τοῦ Κυρίου,

Ἡ τοπική μας Ἐκκλησία, ἡ Ἱερά Μητρόπολις Μαντινείας καί Κυνουρίας, ὁμοῦ μετά τοῦ παλαιφάτου Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων, προπέμπει σήμερα στήν αἰωνιότητα τόν μακαριστό Μητροπολίτη Νεαπόλεως καί Σαμαρείας κυρό Ἀμβρόσιο. Τόν Ἀρχιερέα τῆς Σιωνίτιδος Ἐκκλησίας, ὁ ὁποῖος, ἄν καί διακόνησε σέ τόπους μακρυνούς, ἀλλά τούς πλέον ἡγιασμένους, συνδέθηκε στενά μέ τήν Μητρόπολή μας, λόγῳ τῆς μακρᾶς φιλίας του μέ τόν σεπτό Ποιμενάρχη μας κ. Ἀλέξανδρο καί λόγῳ τῆς γνωριμίας του μέ πάμπολλους προσκυνητές, πού κατέφθαναν στήν Ἁγία Γῆ, γιά νά προσκυνήσουν τούς τόπους ὅπου ὁ Κύριός μας ἔζησε καί περιεπάτησε, «ἐσταυρώθη δι’ ἡμᾶς» καί «ἀνέστη ἐκ νεκρῶν ... ζωήν χαρισάμενος».

Πέμπτη 28 Απριλίου 2022

Εγκαίνια Ενοριακού Κέντρου Πελάγους, 26/4/2022

 


ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΑ ΕΓΚΑΙΝΙΑ

ΤΟΥ ΕΝΟΡΙΑΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΕΛΑΓΟΥΣ

 Σεβασμιώτατε, σεβαστοί πατέρες καί ἀγαπητοί ἀδελφοί, Χριστός ἀνέστη!*

Μέσα τό κλίμα τῆς ἀφάτου χαρᾶς, τῆς ἀγαλλιάσεως καί τῆς εὐφροσύνης, γιά τό κοσμοσωτήριο γεγονός τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου, ἑορτάζει καί τιμᾶ ἡ Ἐκκλησία μας σήμερα τή μνήμη τοῦ ἁγίου ἐνδόξου Ἀποστόλου καί Εὐαγγελιστοῦ Μάρκου. Ἰδιαίτερα δέ, ἡ μικρή αὐτή Ἐνορία πανηγυρίζει ἐπί τῇ μνήμῃ τοῦ προστάτου της καί Εὐαγγελιστοῦ τοῦ Κυρίου, στενοῦ μαθητοῦ τοῦ πρωτοκορυφαίου ἀποστόλου Πέτρου, πού μυήθηκε ἀπό αὐτόν στά μυστήρια τῆς πίστεως, ἔγινε κήρυκας τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ καί κατέγραψε ὅσα ἄκουσε καί ὅσα ἔζησε στό Εὐαγγέλιό του. Ὁ Κύριος, ὅπως εἶναι γνωστό, ὁδήγησε τά βήματά του στή μεγάλη πόλη τῆς Ἀλεξανδρείας, ὅπου μετέφερε τό μήνυμα τοῦ Εὐαγγελίου καί ἵδρυσε τήν ἐκεῖ Ἐκκλησία, τήν ὁποία ἐκλέϊσαν μεγάλοι Πατριάρχες καί Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, ὅπως ὁ Μέγας Ἀθανάσιος, ὁ ἅγιος Κύριλλος, ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Ἐλεήμων καί πολλοί ἄλλοι. Ὁλοκληρώνοντας δέ τόν ἐπίγειο βίο του, ὁ ἅγιος Ἀπόστολος καί Εὐαγγελιστής Μᾶρκος, ἔλαβε καί τόν στέφανο τοῦ Μαρτυρίου, ὑπομένοντας φρικτά βασανιστήρια γιά τό ὄνομα τοῦ Χριστοῦ καί διακηρύσσοντας στόν κόσμο ὅτι Ἐκεῖνος, ὁ Χριστός, εἶναι «ἡ ἀνάστασις καί ἡ ζωή» καί ὅτι ὁ πιστεύων εἰς Αὐτόν «κἄν ἀποθάνῃ ζήσεται»![1]

Κυριακή 3 Απριλίου 2022

«Ορθοδοξία καί Ζωή»: Η αγιότητα της Εκκλησίας

 


Διάγραμμα – Περίληψη Θέματος ΙΗ΄ τοῦ Θεολογικοῦ Προγράμματος «Ὀρθοδοξία καί Ζωή» τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μαντινείας καί Κυνουρίας, περιόδου ΙΣΤ΄, ἔτους 2021-2022. 

Εἰσαγωγικά: Μία τῶν τεσσάρων ἰδιοτήτων τῆς Ἐκκλησίας, κατά τό Σύμβολο τῆς Πίστεως, εἶναι ἡ ἁγιότητα. Ἡ Ἐκκλησία ὁρίζεται, μεταξύ ἄλλων, ὡς «κοινωνία ἁγίων». Τί σημαίνει ἁγιότητα καί «κοινωνία ἁγίων»; Ἅγιος εἶναι: α) ὁ ἀπαλλαγμένος ἀπό κάθε ἁμαρτία, β) ὁ ἀφιερωμένος (ὁ ἀνατεθείς) στόν Θεό. Ὅμως, εἶναι ὅλοι οἱ ἀνήκοντες στήν Ἐκκλησία ἅγιοι; Στήν «κοινωνία ἁγίων» ἀνήκουν καί οἱ ἁμαρτωλοί, ἀφοῦ καί αὐτοί εἶναι μέλη τῆς Ἐκκλησίας; Τί εἶναι ἡ ἁμαρτία; Εἶναι ἡ ἀποστασία ἀπό τοῦ Θεοῦ, εἶναι ἡ ἐν ἔργῳ ἤ λόγῳ ἤ διανοίᾳ διαφοροποίηση ἀπό τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Εἶναι δυνατό νά ἀποφευχθεῖ ἡ ἁμαρτία; «Οὐδείς ἀναμάρτητος», ψάλλει ἡ Ἐκκλησία! Εἶναι ἡ Ἐκκλησία ἁγία ἀπό τά μέλη της;

Δευτέρα 28 Μαρτίου 2022

«Ορθοδοξία καί Ζωή»: Η ενότητα της Εκκλησίας

 


Διάγραμμα – Περίληψη Θέματος ΙΖ΄ τοῦ Θεολογικοῦ Προγράμματος «Ὀρθοδοξία καί Ζωή» τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μαντινείας καί Κυνουρίας, περιόδου ΙΣΤ΄, ἔτους 2021-2022. 

Εἰσαγωγικά: Ἡ πίστη στήν Ἐκκλησία εἶναι «ὅρος» ἀπαράβατος (προϋπόθεση) τῆς χριστιανικῆς μας ἰδιότητας, πού συμπριλαμβάνεται στό Σύμβολο τῆς Πίστεως. Ἐκεῖ ὁμολογοῦμε: α) ὅτι πιστεύουμε καί στήν Ἐκκλησία καί β) ὅτι αὐτή ἔχει τέσσερις χαρακτηριστικές ἰδιότητες i) τήν ἑνότητα, ii) τήν ἁγιότητα, iii) τήν καθολικότητα καί iv) τήν ἀποστολικότητα. Ἡ πρώτη ἰδιότητα εἶναι ἡ ἑνότητα: ἡ Ἐκκλησία εἶναι μία. Τό πρόβλημα τῆς ἑνότητος ἀπασχόλησε τήν Ἐκκλησία ἤδη ἀπό τήν ἀποστολική ἐποχή. Βασική ἐκκλησιολογική ἀρχή ἀπό τή «σύσταση» ἤδη τῆς Ἐκκλησίας εἶναι ἡ ἀλήθεια ὅτι τά μέλη της, ὅσοι ἔχουν βαπτιστεῖ στό ὄνομα τοῦ Χριστοῦ, ἀποτελοῦν «ἕν Σῶμα», καί ὅτι τό Σῶμα αὐτό εἶναι «αὐτό τοῦτο» τό ἱστορικό Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, τό Ὁποῖο ἐπεκτείνεται μέσα στόν χρόνο. Ὅπου ὑπάρχουν παρεκκλίσεις ἀπό αὐτή τήν ἀλήθεια, ἐκεῖ ἐμφανίζονται διασπαστικές ἤ αὐτονομιστικές τάσεις. Παράδειγμα, οἱ ἔριδες στήν Ἐκκλησία τῆς Κορίνθου, τίς ὁποῖες θεραπεύει ἐπεμβαίνοντας ὁ ἀπ. Παῦλος (Α΄ Κορ. 1, 10-13). Στήν πρώϊμη μεταποστολική ἐποχή ὁ ἅγ. Ἰγνάτιος Ἀντιοχείας (30-113) ἐπισημαίνει μέ ἔμφαση ὅτι ὁρατά καί οὐσιώδη στοιχεῖα τῆς ἑνότητος τῆς Ἐκκλησίας εἶναι ἡ (μία) Θεία Εὐχαριστία καί ὁ (ἕνας) Ἐπίσκοπος. Στή δέ ἐποχή τῆς διατυπώσεως τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως (Β΄ Οἰκουμενική Σύνοδος, 381 μ.Χ.) ἡ Ἐκκλησία εἶχε ταλανιστεῖ ἀπό τή μάστιγα τῶν σχισμάτων καί τῶν μεγάλων αἱρέσεων.

Δευτέρα 21 Μαρτίου 2022

«Ορθοδοξία καί Ζωή»: Το Μυστήριο του Χρίσματος

 


Διάγραμμα – Περίληψη Θέματος ΙΣΤ΄ τοῦ Θεολογικοῦ Προγράμματος «Ὀρθοδοξία καί Ζωή» τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μαντινείας καί Κυνουρίας, περιόδου ΙΣΤ΄, ἔτους 2021-2022. 

Εἰσαγωγικά: Τό Βάπτισμα θεωρεῖται καί ὄντως εἶναι ἡ «θύρα τῆς Ἐκκλησίας». Ὡστόσο, δέν ἀρκεῖ γιά τήν πλήρη ἔνταξη μας στήν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ, ἀλλ’ ἀπαιτοῦνται δύο ἀκόμη ἐκκλησιαστικά Μυστήρια: τό Χρίσμα καί ἡ Θεία Εὐχαριστία. Τό πρῶτο εἶναι ὁ ἐνδιάμεσος καί συνδετικός κρίκος μεταξύ Βαπτίσματος καί Εὐχαριστίας, συνδεόμενο περισσότερο μέ τό Βάπτισμα, ἀφοῦ τελεῖται μαζί μέ αὐτό. Τό Χρίσμα παρέχεται στόν Νεοφώτιστο μέ τό ἅγιο Μύρο καί μέ εἰδική Εὐχή ἀμέσως μετά τήν ἔξοδό του ἀπό τήν Κολυμβήθρα τοῦ Βαπτίσματος.

Δευτέρα 14 Μαρτίου 2022

«Ορθοδοξία καί Ζωή»: Τελετουργικά στοιχεία του Βαπτίσματος

 


Διάγραμμα – Περίληψη Θέματος ΙΕ΄ τοῦ Θεολογικοῦ Προγράμματος «Ὀρθοδοξία καί Ζωή» τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μαντινείας καί Κυνουρίας, περιόδου ΙΣΤ΄, ἔτους 2021-2022. 

Εἰσαγωγικά: Ἡ διαδικασία τῆς Χριστιανικῆς μυήσεως περιλαμβάνει τήν ἑνότητα τριῶν ἐκκλησιαστικῶν Μυστηρίων: τοῦ Βαπτίσματος, τοῦ Χρίσματος καί τῆς Θείας Εὐχαριστίας. Ὡστόσο, ἡ κατάληξη σ’ αὐτά τά Μυστήρια προϋπέθετε (πρίν τή γενική ἐπικράτηση τοῦ Νηπιοβαπτισμοῦ) μιά μακρά καί ὑπεύθυνη προβαπτισματική διαδικασία, τῆς ὁποίας κύρια μέρη ἦταν, α) οἱ Κατηχήσεις καί β) ἡ προβαπτισματική κάθαρση (θεωρητικό καί πρακτικό μέρος). Κάθαρση - πράξη εἶναι ἡ ἐφαρμοσμένη (ἡ ζῶσα) πίστη: «πίστις χωρίς ἔργων νεκρά ἐστί»! (Ἰακ. 2,26). Ἡ χριστιανική ζωή εἶναι «λόγος ἔμπρακτος καί πρᾶξις ἐλλόγιμος». Ἡ Ἐκκλησία συνέδεε τά Μυστήρια μέ τήν ἔμπρακτη πίστη καί, εἰδικότερα, μέ τίς τρεῖς «τάξεις τῶν σωζομένων»: «κάθαρση», «φωτισμός» καί «θέωση». Ἡ «κάθαρση» μποροῦσε νά ἐπιτευχθεῖ καί πρό τοῦ Βαπτίσμος, γι’ αὐτό στήν ἀρχαία Ἐκκλησία τό Βάπτισμα συνοδευόταν μέ ὁρατές ἐκδηλώσεις ἀποτελεσμάτων τῆς Χάριτος (πνευματικῶν χαρισμάτων), δηλ. ἐκδηλώνονταν φαινόμενα τεκμαρτῆς Χάρης ἤ τεκμαρτῆς θεοπτίας. Ὁ ἅγ. Συμεών ὁ Νέος Θεολόγος (975-1035) τόν 11ο αἰ. ἐπιμένει ὅτι ἡ Χάρις εἶναι μόνο τεκμαρτή. Ἄν ἡ πράξη τῆς ἀρχαίας Ἐκκλησίας μᾶς ἀποκαλύπτει στοιχεῖα τῆς οὐσίας τοῦ Βαπτίσματος, ἡ Ἀκολουθία τοῦ Βαπτίσματος ἀποκαλύπτει πολύ περισσότερα. Ἡ Ἀκολουθία αὐτή, ὅπως τελεῖται σήμερα, διακρίνεται σέ δύο μέρη: τό πρῶτο ἐπιγράφεται «Τάξις γινομένη πρό τοῦ ἁγίου Βαπτίσματος» καί τό δεύτερο «Ἀκολουθία τοῦ ἁγίου Βαπτίσματος».

Σάββατο 26 Φεβρουαρίου 2022

«Ορθοδοξία καί Ζωή»: Στοιχεία της προβαπτισματικής διαδικασίας

 


Διάγραμμα – Περίληψη Θέματος ΙΔ΄ τοῦ Θεολογικοῦ Προγράμματος «Ὀρθοδοξία καί Ζωή» τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μαντινείας καί Κυνουρίας, περιόδου ΙΣΤ΄, ἔτους 2021-2022. 

Εἰσαγωγικά: Τό Βάπτισμα στή ζωή τῆς Ἐκκλησίας θεωρεῖται μέγα Μυστήριο μαζί μέ τή Θεία Εὐχαριστία. Κάποιοι Πατέρες εἶδαν στό Αἶμα καί στό Ὕδωρ, πού ἔρευσαν ἀπό τήν πλευρά τοῦ Κυρίου στή Σταύρωση, τόν συμβολισμό τῶν δύο συστατικῶν Μυστηρίων τῆς Ἐκκλησίας, τῆς Θείας Εὐχαριστίας καί τοῦ Βαπτίσματος. Στήν ἀρχαία Ἐκκλησία ἡ προετοιμασία γιά τό Βάπτισμα ἦταν μακρά καί ὑπεύθυνη διαδικασία. Περιέλαμβανε τρεῖς μορφές Κατηχήσεων: α) τίς ἁπλές τῶν Κατηχουμένων, μέ θέμα τή ζωή, τή διδασκαλία, τά θαύματα, τό Πάθος καί τήν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ, β) τίς Κατηχήσεις τῶν Φωτιζομένων, μέ θέμα τήν ἀνάλυση τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως, καί γ) τίς Μυσταγωγικές Κατηχήσεις τῶν Νεοφωτίστων, μέ θέμα τά ἱερά Μυστήρια καί τή Θεία Λειτουργία. Ἡ πράξη τῆς ἀρχαίας Ἐκκλησίας μᾶς ἀποκαλύπτει πτυχές τῆς οὐσίας τοῦ Μυστηρίου τοῦ Βαπτίσματος, οἱ ὁποῖες ὑφίστανται μέν, ἀλλά ἔχουν περιπέσει σέ λήθη ἤ δέν τονίζονται ὅσο πρέπει. Μία ἀπό τίς αἰτίες αὐτοῦ τοῦ φαινομένου εἶναι ἡ γενική ἐπικράτηση τοῦ Νηπιοβαπτισμοῦ.

Πέμπτη 17 Φεβρουαρίου 2022

Πρωτείο και Ορθόδοξη Εκκλησία

 

ΤΕΥΧΟΣ 117      ΤΡΙΠΟΛΙΣ      ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2021 

ΠΡΩΤΕΙΟ ΚΑΙ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ 

Ἡ ἐπικαιρότητα τοῦ θέματος 

Ἀφορμή γιά νά ἀσχοληθοῦμε μέ τό θέμα τοῦ πρωτείου μᾶς δόθηκε ἀπό δύο χαρακτηριστικά γεγονότα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐπικαιρότητας, πού συνέβησαν ἐντός τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ ἤδη παρελθόντος ἔτους. Τό πρῶτο εἶναι ἡ ἐπίσημη ἐπίσκεψη τοῦ Πάπα Φραγκίσκου στήν Ἑλλάδα (4-6/12/2021) καί τό δεύτερο ἡ ἵδρυση ἀπό τό Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχας Ἐξαρχίας στήν Ἀφρική (δηλαδή ἐντός τῆς κανονικῆς δικαιοδοσίας τοῦ παλαιφάτου Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας) στήν ἐκπνοή σχεδόν τοῦ ἔτους (29/12/2021). Καί τά δύο αὐτά γεγονότα σχετίζονται ἄμεσα μέ τό πρωτεῖο.

Ἡ ἐπίσκεψη τοῦ Πάπα ἔδωσε ἀφορμή νά ἔλθουν καί πάλι στό προσκήνιο οἱ σχέσεις τῆς Ὀρθοδοξίας μέ τόν Ρωμαιοκαθολικισμό, μέ ἐπίσημες δηλώσεις, μέ ἱστορικές καί θεολογικές ἀναφορές, ἀκόμη καί μέ ἀντιδράσεις ἐκ μέρους παραδοσιακῶν Ὀρθοδόξων. Ὅπως εἶναι γνωστό, τό παπικό πρωτεῖο εἶναι ἡ μεγαλύτερη, ἴσως, διαφορά μεταξύ Ὀρθοδοξίας καί Παπισμοῦ καί τό μεγαλύτερο, προφανῶς, ἐμπόδιο γιά τήν προσέγγιση Ἀνατολῆς καί Δύσης. Ἱστορικά, ὑπῆρξε τό κατ’ ἐξοχήν αἴτιο τοῦ μεγάλου Σχίσματος τοῦ δυτικοῦ Χριστιανισμοῦ (1054 μ.Χ.). Τίς τελευταῖες, μάλιστα, δεκαετίες συζητεῖται, ὡς ἀποκλειστικό σχεδόν θέμα στόν
ἐπίσημο Θεολογικό Διάλογο μεταξύ Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας καί Ρωμαιοκαθολικισμοῦ.

Κυριακή 13 Φεβρουαρίου 2022

«Ορθοδοξία καί Ζωή»: Προβαπτισματική διαδικασία και Κατηχήσεις

 


Διάγραμμα – Περίληψη Θέματος ΙΓ΄ τοῦ Θεολογικοῦ Προγράμματος «Ὀρθοδοξία καί Ζωή» τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μαντινείας καί Κυνουρίας, περιόδου ΙΣΤ΄, ἔτους 2021-2022. 

Εἰσαγωγικά: Ἡ Ἐκκλησία δέν «σημαίνεται» μόνο στό Μυστήριο τῆς Θείας Εὐχαριστίας, ἀλλά καί στό Μυστήριο τοῦ Βαπτίσματος, μέ τήν ἔννοια ὅτι μέλη τῆς Ἐκκλησίας εἶναι μόνο οἱ βαπτισμένοι πιστοί. Τό Βάπτισμα εἶναι ἡ «θύρα» τῆς Ἐκκλησίας. Ὡστόσο, ἡ εἴσοδος στήν Ἐκκλησία δέν εἶναι τό μόνο ἀποτέλεσμα τοῦ Βαπτίσματος, ἀφοῦ τό Βάπτισμα ἐπιπλέον, παρέχει τή βαπτισματική Χάρη, ἀναγεννᾶ τόν βαπτιζόμενο, παρέχει τήν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν, ἀπελευθερώνει ἀπό τήν ἐξουσία τοῦ Διαβόλου κ.λπ. Τό Βάπτισμα, λοιπόν, εἶναι κάτι πολύ περισσότερο τῆς «θύρας». Μάλιστα, μιά σύγχρονη θεολογική τάση, ἡ λεγόμενη «Βαπτισματική Θεολογία», μετατοπίζει τόν πηρύνα τῆς Ἐκκλησίας ἀπό τή Θεία Εὐχαριστία πρός τό Βάπτισμα. Ἄν καί ἡ τάση αὐτή πάσχει σοβαρά ὡς πρός τήν ὀρθότητά της, τό Βάπτισμα σώζει κυριολεκτικά. Ὅμως, δέν σώζει αὐτόματα, δηλ. δέν ἐνεργεῖ μαγικά (ὅπως μιά μαγική πράξη ἤ τελετή). Σώζει μέ προϋποθέσεις, δηλ. μέ τήν κατάλληλη προεργασία καί μέ τήν προσωπική συμβολή τοῦ βαπτιζομένου. Σώζει, ἐπίσης, συνδεδεμένο ἄρρηκτα μέ τά ἄλλα Μυστήρια, εἰδικότερα δέ μέ τή Θεία Εὐχαριστία καί μέ τό Χρίσμα. Γιά νά ἐμβαθύνουμε στήν οὐσία τοῦ Βαπτίσματος, πρέπει νά ἀνατρέξουμε στήν πράξη τῆς ἀρχαίας Ἐκκλησίας, ἐπειδή α) ἡ γενική ἐπικράτηση τοῦ Νηπιοβαπτισμοῦ ἐπέφερε τή λήθη κάποιων χαρακτηριστικῶν στοιχείων του καί τῶν πράξεων πού σχετίζονται μέ αὐτό καί β) ἡ κοσμικοποίηση τῶν Μυστηρίων στήν ἐποχή μας, ἡ μετατροπή τους σέ κοινωνικές ἐκδηλώσεις, ἀποξενώνει ἀπό τόν οὐσιώδη πηρύνα τους. Ὄντως, στήν ἀρχαία Ἐκκλησία, γιά πολλούς αἰῶνες καί σέ ἀντίθεση μέ ὅ,τι συμβαίνει σήμερα, τό Βαπτισμα τῶν ἐνηλίκων ἦταν κανόνας καί τό Βάπτισμα τῶν νηπίων ἦταν ἐξαίρεση. Τό Βάπτισμα ἦταν μέρος τῆς Χριστιανικῆς μυήσεως, δηλ. τῆς διαδικασίας εἰσόδου στήν Ἐκκλησία, πού περιελάβανε τό τρίπτυχο Βάπτισμα - Χρίσμα - Θεία Εὐχαριστία. Ὡστόσο, τοῦ Βαπτίσματος προηγεῖτο ἀπαραιτήτως ἡ Κατήχηση.

Σάββατο 5 Φεβρουαρίου 2022

«Ορθοδοξία καί Ζωή»: Η είσοδος στην Εκκλησία και το Βάπτισμα

 


Διάγραμμα – Περίληψη Θέματος ΙΒ΄ τοῦ Θεολογικοῦ Προγράμματος «Ὀρθοδοξία καί Ζωή» τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μαντινείας καί Κυνουρίας, περιόδου ΙΣΤ΄, ἔτους 2021-2022. 

Εἰσαγωγικά: Οἱ δύο ὄψεις τῆς Ἐκκλησίας καί τά μέλης της. Μέλη τῆς Ἐκκλησίας εἶναι τά μέλη τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ. Ἡ Ἐκκλησία «σημαίνεται ἐν τοῖς Μυστηρίοις». Εἰδικότερα, ὁρᾶται στό Δισκάριο τῆς Θείας Λειτουργίας, ὅπου ὑπάρχει ὁ Χριστός καί «οἱ μετά τοῦ Χριστοῦ», δηλ. ἡ Θεοτόκος, τά τάγματα τῶν Ἀγγέλων καί τῶν Ἁγίων ὁ Ἐπίσκοπος, οἱ ζῶντες βεβαπτισμένοι καί οἱ κεκοιμημένοι βεβαπτισμένοι πιστοί. Ἡ Ἐκκλησία «σημαίνεται» κατ’ ἐξοχήν στή Θεία Εὐχαριστία, ἀλλά ἐξ ἴσου καί στό Μυστήριο τοῦ Βαπτίσματος. Τό Βάπτισμα, ὡς «θύρα» τῆς Ἐκκλησίας καί ὡς προϋπόθεση κάθε ἄλλου Μυστηρίου. Ἡ στενή σύνδεση Βαπτίσματος καί Θείας Εὐχαριστίας. Διά τῶν Μυστηρίων ἐνεργεῖ ὁ Χριστός. Ἡ εἴσοδος στήν Ἐκκλησία γίνεται διά τοῦ Χριστοῦ. «Θύρα» τῆς Ἐκκλησίας εἶναι ὁ Χριστός: «ἐγώ εἰμι ἡ θύρα· δι’ ἐμοῦ ἐάν τις εἰσέλθῃ σωθήσεται» (Ἰω. 10,9). Στή συγκεκριμένη περίπτωση ὁ Χριστός ἐνεργεῖ διά τοῦ ἁγίου Βαπτίσματος. Διά τοῦ Βαπτίσματος χριστοποιεῖται ὁ ἄνθρωπος: «ὅσοι εἰς Χριστόν ἐβαπτίσθητε, Χριστόν ἐνεδύσασθε» (Γαλ. 3,27).