«Αγ. Γραφή, Εκκλησία, Παράδοση» 2025-6: Η δύναμη και η αυθεντικότητα της πίστεως

 

Διάγραμμα – Περίληψη Θέματος Ζ' τοῦ Προγράμματος Μελέτης καί Ἑρμηνείας τῆς Ἁγίας Γραφῆς «Ἁγία Γραφή, Ἐκκλησία καί Παράδοση», περιόδου Γ', ἔτους 2025-2026. 

(Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς πρό τῶν Χριστουγέννων) 

Κείμενο: «Ἀδελφοί, 11,9 πίστει παρῴκησεν Ἀβραάμ εἰς τήν γῆν τῆς ἐπαγγελίας ὡς ἀλλοτρίαν, ἐν σκηναῖς κατοικήσας μετά Ἰσαάκ καί Ἰακώβ τῶν συγκληρονόμων τῆς ἐπαγγελίας τῆς αὐτῆς· 10 ἐξεδέχετο γάρ τήν τούς θεμελίους ἔχουσαν πόλιν, ἧς τεχνίτης καί δημιουργός ὁ Θεός. 11,32 Καί τί ἔτι λέγω; Ἐπιλείψει γάρ με διηγούμενον ὁ χρόνος περί Γεδεών, Βαράκ τε καί Σαμψών καί Ἰεφθάε, Δαυΐδ τε καί Σαμουήλ καί τῶν προφητῶν, 33 οἵ διά πίστεως κατηγωνίσαντο βασιλείας, εἰργάσαντο δικαιοσύνην, ἐπέτυχον ἐπαγγελιῶν, ἔφραξαν στόματα λεόντων, 34 ἔσβεσαν δύναμιν πυρός, ἔφυγον στόματα μαχαίρας, ἐνεδυναμώθησαν ἀπό ἀσθενείας, ἐγενήθησαν ἰσχυροί ἐν πολέμῳ, παρεμβολάς ἔκλιναν ἀλλοτρίων· 35 ἔλαβον γυναῖκες ἐξ ἀναστάσεως τούς νεκρούς αὐτῶν· ἄλλοι δέ ἐτυμπανίσθησαν, οὐ προσδεξάμενοι τήν ἀπολύτρωσιν, ἵνα κρείττονος ἀναστάσεως τύχωσιν· 36 ἕτεροι δέ ἐμπαιγμῶν καί μαστίγων πεῖραν ἔλαβον, ἔτι δέ δεσμῶν καί φυλακῆς· 37 ἐλιθάσθησαν, ἐπρίσθησαν, ἐπειράσθησαν, ἐν φόνῳ μαχαίρας ἀπέθανον, περιῆλθον ἐν μηλωταῖς, ἐν αἰγείοις δέρμασιν, ὑστερούμενοι, θλιβόμενοι, κακουχούμενοι, 38 ὧν οὐκ ἦν ἄξιος ὁ κόσμος, ἐν ἐρημίαις πλανώμενοι καί ὄρεσι καί σπηλαίοις καί ταῖς ὀπαῖς τῆς γῆς. 39 Καί οὗτοι πάντες μαρτυρηθέντες διά τῆς πίστεως οὐκ ἐκομίσαντο τήν ἐπαγγελίαν, 40 τοῦ Θεοῦ περί ἡμῶν κρεῖττόν τι προβλεψαμένου, ἵνα μή χωρίς ἡμῶν τελειωθῶσι» (Ἑβρ. 11, 9-10, 32-40).

«Αγ. Γραφή, Εκκλησία, Παράδοση» 2025-6: Το πολίτευμα των «τέκνων του φωτός»

 

Διάγραμμα – Περίληψη Θέματος ΣΤ' τοῦ Προγράμματος Μελέτης καί Ἑρμηνείας τῆς Ἁγίας Γραφῆς «Ἁγία Γραφή, Ἐκκλησία καί Παράδοση», περιόδου Γ', ἔτους 2025-2026. 

(Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς ΚΣΤ΄ Ἐπιστολῶν) 

Κείμενο: «Ἀδελφοί, 5,8 ὡς τέκνα φωτός περιπατεῖτε· 9 ὁ γάρ καρπός τοῦ Πνεύματος ἐν πάσῃ ἀγαθωσύνῃ καί δικαιοσύνῃ καί ἀληθείᾳ· 10 δοκιμάζοντες τί ἐστιν εὐάρεστον τῷ Κυρίῳ. 11 Καί μή συγκοινωνεῖτε τοῖς ἔργοις τοῖς ἀκάρποις τοῦ σκότους, μᾶλλον δέ καί ἐλέγχετε· 12 τά γάρ κρυφῆ γινόμενα ὑπ’ αὐτῶν αἰσχρόν ἐστι καί λέγειν· 13 τά δέ πάντα ἐλεγχόμενα ὑπό τοῦ φωτός φανεροῦται· πᾶν γάρ τό φανερούμενον φῶς ἐστι. 14 Διό λέγει· Ἔγειρε ὁ καθεύδων καί ἀνάστα ἐκ τῶν νεκρῶν, καί ἐπιφαύσει σοι ὁ Χριστός. 15 Βλέπετε οὖν πῶς ἀκριβῶς περιπατεῖτε, μή ὡς ἄσοφοι, ἀλλ’ ὡς σοφοί, 16 ἐξαγοραζόμενοι τόν καιρόν, ὅτι αἱ ἡμέραι πονηραί εἰσι. 17 Διά τοῦτο μή γίνεσθε ἄφρονες, ἀλλά συνιέντες τί τό θέλημα τοῦ Κυρίου. 18 Καί μή μεθύσκεσθε οἴνῳ, ἐν ᾧ ἐστιν ἀσωτία, ἀλλά πληροῦσθε ἐν Πνεύματι, 19 λαλοῦντες ἑαυτοῖς ψαλμοῖς καί ὕμνοις καί ᾠδαῖς πνευματικαῖς, ᾄδοντες καί ψάλλοντες ἐν τῇ καρδίᾳ ὑμῶν τῷ Κυρίῳ» (Ἐφεσ. 5, 8-19).

«Ορθοδοξία Ελληνισμός Ρωμηοσύνη» 2025-6: Ο κόσμος στίς απαρχές του Χριστιανισμού

 

Διάγραμμα – Περίληψη Θέματος Γ΄ τοῦ Προγράμματος Ὀρθόδοξης Κατήχησης «Ὀρθοδοξία Ἑλληνισμός Ρωμηοσύνη», περιόδου Γ΄, ἔτους 2025-2026. 

Τό ἑλληνικό περιβάλλον: Ὁ Χριστιανισμός ἐμφανίστηκε σέ περιβάλλον, πού κυριαχοῦσε ὁ ἑλληνικός πολιτισμός. Εἶχε προηγηθεῖ ἡ ἑνοποίηση τοῦ τότε γνωστοῦ κόσμου μέ τίς κατακτήσεις τοῦ Μ. Ἀλεξάνδρου (356-323 π.Χ.). Ὁ Ἀλέξανδρος δημιούργησε μιά μεγάλη Αὐτοκρατορία, στήν ὁποία μετέφερε (ἤ ἐπέβαλε) τόν ἑλληνικό πολιτισμό καί σέ μεγάλο βαθμό τήν ἑλληνική γλώσσα. Ἡ Αὐτοκρατορία αὐτή διαιρέθηκε ἀπό τούς Ἐπιγόνους του σέ τέσσερις ἑλληνικές Αὐτοκρατορίες: α) τῶν Ἀντιγονιδῶν (Μακεδονία), β) τῶν Ἀτταλιδῶν (Πέργαμος), γ) τῶν Σελευκιδῶν (Συρία) καί δ) τῶν Πτολεμαίων (Ἀλεξάνδρεια). Αὐτές κατακτήθηκαν σταδιακά ἀπό τούς Ρωμαίους, τῶν Ἀντιγονιδῶν τό 148 π.Χ., τῶν Ἀτταλιδῶν τό 129, τῶν Σελευκιδῶν τό 63 καί τῶν Πτολεμαίων τό 30 π.Χ. Ἡ Παλαιστίνη, κοιτίδα τοῦ Χριστιανισμοῦ, ἦταν ὑπό ἑλληνική κυριαρχία ἤδη ἀπό τό 333 π.Χ., ὅταν ὁ Μ. Ἀλέξανδρος κατέλαβε τήν Τύρο καί τήν Γάζα (332). Περιῆλθε στήν ἐξουσία τῶν Πτολεμαίων καί περισσότερο τῶν Σελευκιδῶν, μέ θετικές καί ἀρνητικές συνέπειες. Εἰδικότερα, ὁ ἕλληνας Βασιλεύς τῆς δυναστείας τῶν Σελευκιδῶν Ἀντίοχος Δ΄ ὁ Ἐπιφανής (215-164) ἐπέβαλε τόν βίαιο ἐξελληνισμό τῶν Ἰουδαίων, τήν πλήρη κατάργηση τῆς ἰουδαϊκῆς λατρείας καί τήν ἐγκατάσταση τῆς λατρείας τοῦ Δία στόν Ναό τοῦ Σολομῶντος (θεωρεῖται ὁ κατ’ ἐξοχήν πρόδρομος τοῦ ἐσχάτου Ἀντιχρίστου!), μέ ἀποτέλεσμα νά προκύψει ἡ περίφημη Μακκαβαϊκή Ἐπανάσταση (168-142). Ἀπό τό 63 π.Χ. βρίσκεται στήν κυριαρχία τῶν Ρωμαίων. Τήν ἐποχή τῆς Γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ «Βασιλεύς τῆς Ἰουδαίας» ἦταν ὁ Ἡρώδης ὁ ἀποκαλούμενος Μέγας (37 - 4 π.Χ.), ὁ σφαγεύς τῶν ἁγίων Νηπίων (καί πολλῶν ἄλλων), ὑποτελής στούς Ρωμαίους, ἀλλά μέ διευρυμένες ἐξουσίες. Ὡστόσο, τήν ἐποχή ἐκείνη: α) Ἡ ἑλληνική γλώσσα εἶχε ἐπεκταθεῖ σέ ὁλόκληρη τήν Αὐτοκρατορία, ὡς «διεθνής» γλώσσα. β) Εἶχε ἐκτοπίσει σέ μεγάλο βαθμό τίς ἐθνικές γλῶσσες. γ) Μεταξύ τῶν Ἰουδαίων ὑπῆρχε μιά μερίδα προσκείμενη στόν Ἑλληνισμό, οἱ «ἑλληνιστές» ἤ «ἑλληνίζοντες» Ἰουδαῖοι, καί μία ἄλλη, βέβαια, προσηλωμένη στήν παράδοση. δ) Πολλοί ἀπό αὐτούς τούς «ἑλληνιστές» Ἰουδαίους εἶχαν ἀρχίσει νά λησμονοῦν τήν ἐθνική τους γλώσσα, τήν ἀραμαϊκή (μεταγενέστερη ἑβραϊκή). ε) Γιά τίς ἀνάγκες αὐτῶν τῶν Ἰουδαίων μεταφράστηκε ἡ Παλαιά Διαθήκη στήν ἑλληνική ἀπό τούς Ἑβδομήκοντα μεταφραστές στά μέσα τοῦ 3ου π.Χ. αἰ. στ) Τά τελευταῖα βιβλία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης (Α΄ Ἔσδρας, Β΄ καί Γ΄ Μακκαβαίων) γράφτηκαν πρωτοτύπως στήν ἑλληνική. ζ) Ὅλα ἀνεξαιρέτως τά βιβλία τῆς Καινῆς Διαθήκης γράφτηκαν πρωτοτύπως στήν ἑλληνική. Σημαίνουν τά παραπάνω οὐσιαστική ἐπαφή ἤ σύμπτωση τοῦ Ἑλληνισμοῦ μέ τόν Χριστιανισμό; Τό πρόβλημα δέν εἶναι τόσο ἁπλό. Σημαίνουν, πάντως, ὅτι ὁ Χριστιανισμός «γεννήθηκε» σέ περιβάλλλον ἐξελληνισμένο σέ πολύ μεγάλο βαθμό.

«Αγ. Γραφή, Εκκλησία, Παράδοση» 2025-6: Το φρόνημα των αγίων Αποστόλων

 

Διάγραμμα – Περίληψη Θέματος Ε' τοῦ Προγράμματος Μελέτης καί Ἑρμηνείας τῆς Ἁγίας Γραφῆς «Ἁγία Γραφή, Ἐκκλησία καί Παράδοση», περιόδου Γ', ἔτους 2025-2026. 

(Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα 30ης Νοεμβρίου) 

Κείμενο: «Ἀδελφοί, 4,9 ὁ Θεός ἡμᾶς τούς ἀποστόλους ἐσχάτους ἀπέδειξεν, ὡς ἐπιθανατίους, ὅτι θέατρον ἐγενήθημεν τῷ κόσμῳ, καί ἀγγέλοις καί ἀνθρώποις. 10 Ἡμεῖς μωροί διά Χριστόν, ὑμεῖς δέ φρόνιμοι ἐν Χριστῷ· ἡμεῖς ἀσθενεῖς, ὑμεῖς δέ ἰσχυροί· ὑμεῖς ἔνδοξοι, ἡμεῖς δέ ἄτιμοι. 11 Ἄχρι τῆς ἄρτι ὥρας καί πεινῶμεν καί διψῶμεν καί γυμνητεύομεν καί κολαφιζόμεθα καί ἀστατοῦμεν 12 καί κοπιῶμεν ἐργαζόμενοι ταῖς ἰδίαις χερσί· λοιδορούμενοι εὐλογοῦμεν, διωκόμενοι ἀνεχόμεθα, 13 βλασφημούμενοι παρακαλοῦμεν· ὡς περικαθάρματα τοῦ κόσμου ἐγενήθημεν, πάντων περίψημα ἕως ἄρτι. 14 Οὐκ ἐντρέπων ὑμᾶς γράφω ταῦτα, ἀλλ’ ὡς τέκνα μου ἀγαπητά νουθετῶ. 15 Ἐάν γάρ μυρίους παιδαγωγούς ἔχητε ἐν Χριστῷ, ἀλλ’ οὐ πολλούς πατέρας· ἐν γάρ Χριστῷ Ἰησοῦ διά τοῦ εὐαγγελίου ἐγώ ὑμᾶς ἐγέννησα. 16 Παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς, μιμηταί μου γίνεσθε» (Α΄ Κορ. 4, 9-16).

«Αγ. Γραφή, Εκκλησία, Παράδοση» 2025-6: Το μυστήριο του Χριστού και η Εκκλησία

 

Διάγραμμα – Περίληψη Θέματος Δ' τοῦ Προγράμματος Μελέτης καί Ἑρμηνείας τῆς Ἁγίας Γραφῆς «Ἁγία Γραφή, Ἐκκλησία καί Παράδοση», περιόδου Γ', ἔτους 2025-2026. 

(Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς ΚΔ΄ Ἐπιστολῶν) 

Κείμενο: «Ἀδελφοί, Χριστός 2,14 ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν, ὁ ποιήσας τά ἀμφότερα ἕν καί τό μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ λύσας, 15 τήν ἔχθραν, ἐν τῇ σαρκί αὐτοῦ τόν νόμον τῶν ἐντολῶν ἐν δόγμασι καταργήσας, ἵνα τούς δύο κτίσῃ ἐν ἑαυτῷ εἰς ἕνα καινόν ἄνθρωπον ποιῶν εἰρήνην, 16 καί ἀποκαταλλάξῃ τούς ἀμφοτέρους ἐν ἑνί σώματι τῷ Θεῷ διά τοῦ σταυροῦ, ἀποκτείνας τήν ἔχθραν ἐν αὐτῷ· 17 καί ἐλθών εὐηγγελίσατο εἰρήνην ὑμῖν τοῖς μακράν καί τοῖς ἐγγύς, 18 ὅτι δι’ αὐτοῦ ἔχομεν τήν προσαγωγήν οἱ ἀμφότεροι ἐν ἑνί πνεύματι πρός τόν Πατέρα. 19 Ἄρα οὖν οὐκέτι ἐστέ ξένοι καί πάροικοι, ἀλλά συμπολῖται τῶν ἁγίων καί οἰκεῖοι τοῦ Θεοῦ, 20 ἐποικοδομηθέντες ἐπί τῷ θεμελίῳ τῶν ἀποστόλων καί προφητῶν, ὄντος ἀκρογωνιαίου αὐτοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, 21 ἐν ᾧ πᾶσα ἡ οἰκοδομή συναρμολογουμένη αὔξει εἰς ναόν ἅγιον ἐν Κυρίῳ· 22 ἐν ᾧ καί ὑμεῖς συνοικοδομεῖσθε εἰς κατοικητήριον τοῦ Θεοῦ ἐν Πνεύματι» (Ἐφεσ. 2, 14-22).

«Ορθοδοξία Ελληνισμός Ρωμηοσύνη» 2025-6: Ο προχριστιανικός Ελληνισμός

 

Διάγραμμα – Περίληψη Θέματος Β΄ τοῦ Προγράμματος Ὀρθόδοξης Κατήχησης «Ὀρθοδοξία Ἑλληνισμός Ρωμηοσύνη», περιόδου Γ΄, ἔτους 2025-2026. 

Οἱ ἀπαρχές τοῦ Ἑλληνισμοῦ: Τί εἶναι Ἑλληνισμός: «τό ὅμαιμον, τό ὁμόγλωσσον, τό ὁμόθρησκον καί τό ὁμότροπον» ἤ «τό τῆς παιδεύσεως τῆς ἡμετέρας μετέχειν». Ὁ Ἑλληνισμός ἔχει Προϊστορία καί Ἱστορία. Στήν Προϊστορία του ἀνήκουν οἱ προελληνικοί ἤ πρωτοτελληνικοί πολιτισμοί Μινωΐκος, Μυκηναΐκος, Κυκλαδικός κ.ἄ. Ἡ καθ’ αὐτό Ἱστορία τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἀρχίζει τόν 10ο π.Χ. αἰ. περίπου, μέ τά πρῶτα γραπτά μνημεῖα του, τά ὁμηρικά ἔπη. Ὡστόσο, τά γεγονότα πού περιγράφονται ἐκεῖ εἶναι πολύ παλαιότερα. Ὅπως γνωρίζουμε καί ἀπό ἄλλες πηγές, πολλούς αἰῶνες πρίν, στήν κεντρική Ἀσία, στό ὀροπέδιο τοῦ Παμίρ, κατοικοῦσαν «αἱ ἄρισται φυλαί τοῦ ἀνθρωπίνου γένους» (Κ. Παπαρηγόπουλος), οἱ Ἄριοι καί οἱ Σημίτες, οἱ ὁποῖες μιλοῦσαν δύο διαφορετικές γλῶσσες. Ἀπό τούς πρώτους (Ἄριους) προέρχονται οἱ τέσσερις κυριώτερες ἑλληνικές φυλές: α) οἱ Ἀχαιοί, β) οἱ Ἴωνες καί γ) οἱ Αἰολεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐγκαταστάθηκαν στόν ἑλλαδικό χῶρο, ἐρχόμενοι ἀπό τόν βορά, ἀπό τόν 14ο π.Χ. αἰ. (1400) καί ἑξῆς, καί ἀργότερα δ) οἱ Δωριεῖς (1100). Οἱ φυλές αὐτές ἦταν ὀργανωμένες σέ πόλεις - κράτη, ἀνεξάρτητα μεταξύ τους. Ὡστόσο, εἶχαν κοινή καταγωγή («τό ὅμαιμον»), κοινή γλώσσα («τό ὁμόγλωσσον»), κοινή θρησκεία (τό ὁμόθρησκον) καί κοινές συνήθειες («τό ὁμότροπον» ἤ «τό ὁμοηθές»). Ὅλοι ἀπεκαλοῦντο «Ἕλληνες», ἀλλά τό ὄνομα αὐτό δέν ἦταν ὄνομα κράτους, ἀλλά κοινῆς καταγωγῆς καί πολιτισμοῦ. Σέ δύο τουλάχιστον περιπτώσεις στούς πρώτους αἰῶνες αὐτές οἱ πόλεις - κράτη ἐνώθηκαν σέ κοινή δράση: α) στήν ἐκστρατεία ἐναντίον τῆς Τροίας (1200) καί β) στήν ἀντιμετώπιση τοῦ περσικοῦ κινδύνου (492-480). Ἤδη τόν 10ο π.Χ. αἰ. ὁ Ἑλληνισμός εἶχε ὑψηλότατο πολιτισμό: τά ὁμηρικά ἔπη θεωροῦνται κορυφαῖα καί ἀξεπέραστα ποιητικά δημιουργήματα μέχρι σήμερα!

«Αγ. Γραφή, Εκκλησία, Παράδοση» 2025-6: Η απήχηση του αποστολικού λόγου

 

Διάγραμμα – Περίληψη Θέματος Γ' τοῦ Προγράμματος Μελέτης καί Ἑρμηνείας τῆς Ἁγίας Γραφῆς «Ἁγία Γραφή, Ἐκκλησία καί Παράδοση», περιόδου Γ', ἔτους 2025-2026. 

(Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα 16ης Νοεμβρίου, μνήμη Ἀποστόλου Ματθαίου)

Κείμενο: «Ἀδελφοί, 10,11 λέγει γάρ ἡ γραφή· Πᾶς ὁ πιστεύων ἐπ’ αὐτῷ (τῷ Χριστῷ) οὐ καταισχυνθήσεται. 12 Οὐ γάρ ἔστι διαστολή Ἰουδαίου τε καί Ἕλληνος· ὁ γάρ αὐτός Κύριος πάντων, πλουτῶν εἰς πάντας τούς ἐπικαλουμένους αὐτόν· 13 πᾶς γάρ ὅς ἄν ἐπικαλέσηται τό ὄνομα Κυρίου σωθήσεται. 14 Πῶς οὖν ἐπικαλέσονται εἰς ὅν οὐκ ἐπίστευσαν; Πῶς δέ πιστεύσουσιν οὗ οὐκ ἤκουσαν; Πῶς δέ ἀκούσουσι χωρίς κηρύσσοντος; 15 Πῶς δέ κηρύξουσιν ἐάν μή ἀποσταλῶσι; Καθώς γέγραπται· Ὡς ὡραῖοι οἱ πόδες τῶν εὐαγγελιζομένων εἰρήνην, τῶν εὐαγγελιζομένων τά ἀγαθά! 16 Ἀλλ’ οὐ πάντες ὑπήκουσαν τῷ εὐαγγελίῳ· Ἡσαΐας γάρ λέγει· Κύριε, τίς ἐπίστευσε τῇ ἀκοῇ ἡμῶν; 17 Ἄρα ἡ πίστις ἐξ ἀκοῆς, ἡ δέ ἀκοή διά ρήματος Θεοῦ. 18 Ἀλλά λέγω, μή οὐκ ἤκουσαν; Μενοῦνγε εἰς πᾶσαν τήν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος αὐτῶν, καί εἰς τά πέρατα τῆς οἰκουμένης τά ρήματα αὐτῶν. 19 Ἀλλά λέγω, μή οὐκ ἔγνω Ἰσραήλ; Πρῶτος Μωϋσῆς λέγει· Ἐγώ παραζηλώσω ὑμᾶς ἐπ’ οὐκ ἔθνει, ἐπί ἔθνει ἀσυνέτῳ παροργιῶ ὑμᾶς. 20 Ἡσαΐας δέ ἀποτολμᾷ καί λέγει· Εὑρέθην τοῖς ἐμέ μή ζητοῦσιν, ἐμφανής ἐγενόμην τοῖς ἐμέ μή ἐπερωτῶσι. 21 Πρός δέ τόν Ἰσραήλ λέγει· ὅλην τήν ἡμέραν ἐξεπέτασα τάς χεῖράς μου πρός λαόν ἀπειθοῦντα καί ἀντιλέγοντα. 11,1 Λέγω οὖν, μή ἀπώσατο ὁ Θεός τόν λαόν αὐτοῦ; Μή γένοιτο· καί γάρ ἐγώ Ἰσραηλίτης εἰμί, ἐκ σπέρματος Ἀβραάμ, φυλῆς Βενιαμίν. 2 Οὐκ ἀπώσατο ὁ Θεός τόν λαόν αὐτοῦ ὅν προέγνω» (Ρωμ. 10,11 - 11,2).

«Αγ. Γραφή, Εκκλησία, Παράδοση» 2025-6: Ο Νόμος και ο Σταυρός του Χριστού

 

Διάγραμμα – Περίληψη Θέματος Β' τοῦ Προγράμματος Μελέτης καί Ἑρμηνείας τῆς Ἁγίας Γραφῆς «Ἁγία Γραφή, Ἐκκλησία καί Παράδοση», περιόδου Γ', ἔτους 2025-2026. 

(Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς ΚΒ' Ἐπιστολῶν) 

Κείμενο: «6,11 Ἴδετε πηλίκοις ὑμῖν γράμμασιν ἔγραψα τῇ ἐμῇ χειρί. 12 Ὅσοι θέλουσιν εὐπροσωπῆσαι ἐν σαρκί, οὗτοι ἀναγκάζουσιν ὑμᾶς περιτέμνεσθαι, μόνον ἵνα μή τῷ σταυρῷ τοῦ Χριστοῦ διώκωνται. 13 Οὐδέ γάρ οἱ περιτετμημένοι αὐτοί νόμον φυλάσσουσιν, ἀλλά θέλουσιν ὑμᾶς περιτέμνεσθαι, ἵνα ἐν τῇ ὑμετέρᾳ σαρκί καυχήσωνται. 14 Ἐμοί δέ μή γένοιτο καυχᾶσθαι εἰ μή ἐν τῷ σταυρῷ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, δι’ οὗ ἐμοί κόσμος ἐσταύρωται κἀγώ τῷ κόσμῳ. 15 Ἐν γάρ Χριστῷ Ἰησοῦ οὔτε περιτομή τι ἰσχύει οὔτε ἀκροβυστία, ἀλλά καινή κτίσις. 16 Καί ὅσοι τῷ κανόνι τούτῳ στοιχήσουσιν, εἰρήνη ἐπ’ αὐτούς καί ἔλεος, καί ἐπί τόν Ἰσραήλ τοῦ Θεοῦ. 17 Τοῦ λοιποῦ κόπους μοι μηδείς παρεχέτω· ἐγώ γάρ τά στίγματα τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ ἐν τῷ σώματί μου βαστάζω. 18 Ἡ χάρις τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μετά τοῦ πνεύματος ὑμῶν, ἀδελφοί· ἀμήν» (Γαλ. 6, 1-18).

«Ορθοδοξία Ελληνισμός Ρωμηοσύνη» 2025-6: Εκκλησία και Έθνος στην Ορθόδοξη Παράδοση

 

Διάγραμμα – Περίληψη Θέματος Α΄ τοῦ Προγράμματος Ὀρθόδοξης Κατήχησης «Ὀρθοδοξία Ἑλληνισμός Ρωμηοσύνη», περιόδου Γ΄, ἔτους 2025-2026. 

Ἡ ἐπικαιρότητα τοῦ θέματος: Τό τρίτο ἔτος λειτουργίας τοῦ Προγράμματος «Ὀρθοδοξία Ἑλληνισμός Ρωμηοσύνη», σέ συνεργασία μέ τό σωματεῖο «Ἑνωμένη Ρωμηοσύνη». Τά προηγούμενα ἐνδιαφέροντα θέματα: α) «Τό Μυστήριο τοῦ Χριστοῦ» καί β) «Ἡ Λειτουργική Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας». Τό νέο θέμα: «Ἑλληνισμός καί Ὀρθοδοξία». Ἡ ἐπικαιρότητα τοῦ θέματος. Οἱ κατά καιρούς ἐκδηλώσεις μνήμης καί τιμῆς πρός τό ἔθνος - πατρίδα. Τό θέμα στήν ἱστορία τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Ἡ φιλοπατρία, ὡς ὕψιστη ἑλληνική ἀρετή: «Μητρός τε καί πατρός καί τῶν ἄλλων προγόνων ἁπάντων τιμιώτερόν ἐστιν ἡ πατρίς» (Σωκράτης). Ἡ θυσία γιά τήν πατρίδα, ὡς καθῆκον καί ἰδανικό: «Εἷς οἰωνός ἄριστος, ἀμύνεσθαι περί πάτρης» (Ὅμηρος). Ἡ τιμή πρός τούς πεσόντες ὑπέρ πατρίδος (ἥρωες). Φιλοπατρία δέν σημαίνει ἀπόρριψη τῶν ἄλλων λαῶν ἤ πολιτισμῶν, ἀλλά κριτική στάση ἔναντί τους. Ὁ Ἑλληνισμός ἦταν πάντοτε ἀνοικτός σέ κάθε πολιτισμό, προσλαμβάνοντας κάθε θετικό στοιχεῖο καί ἐντάσσοντάς τό στό σῶμα του. Ἡ ἐνασχόληση μέ τά κοινά (ἡ πολιτική πράξη), ὡς μορφή καί ἐκδήλωση τῆς φιλοπατρίας: «Μόνοι γάρ τόν τε μηδέν τῶνδε (τῶν πολιτικῶν) μετέχοντα οὐκ ἀπράγμονα, ἀλλ᾿ ἀχρεῖον νομίζομεν» (Περικλής). Ἡ σημερινή κατάσταση - ἀνατροπή τῶν κυρίαρχων ἑλληνικῶν ἀξιῶν. Ἡ ἔκπτωση τῆς πολιτικῆς σέ ἐκμετάλλευση καί ἀπάτη. Ἡ ὑποτίμηση καί ὁ χλευασμός τῆς φιλοπατρίας: Ὅσοι ἀσχολοῦνται μέ τά ἐθνικά θέματα χαρακτηρίζονται «ἐθνικιστές, «ἐθνοκάπηλοι», «σωβινιστές», «μισαλλόδοξοι», «φασίστες», «ἀναχρονιστές», «ἀκροδεξιοί» κ.ἄ. Ἡ ἐθνοπροδοσία ἀκμάζει σέ ὅλο τό μεγαλεῖο της. Ἡ ἀνάδειξη ἀκραίων ἐθνικιστικῶν κινημάτων, ὡς ἀντίδραση στόν ἐθνομηδενισμό. Ἡ θέση τῆς Ἐκκλησίας: στήριξη τῶν ἐθνικῶν θεμάτων - πρωτοστάτης σέ ἐθνικούς καί ἀπελευθερωτικούς ἀγῶνες. Ὅμως, σέ πολλές περιπτώσεις ἡ Ἐκκλησία χρησιμοποιήθηκε (ἐργαλειοποιήθηκε) ἀπό δυνάμεις τῆς ἐξουσίας καί τοῦ κράτους. Ὡστόσο, ἡ θέση της δέν ταυτίζεται πλήρως μέ τά ἰδανικά τοῦ Ἐθνικισμοῦ.

«Αγ. Γραφή, Εκκλησία, Παράδοση» 2025-6: Εισαγωγή στη νέα Θεματική Ενότητα

 

Διάγραμμα – Περίληψη Θέματος Α' τοῦ Προγράμματος Μελέτης καί Ἑρμηνείας τῆς Ἁγίας Γραφῆς «Ἁγία Γραφή, Ἐκκλησία καί Παράδοση», περιόδου Γ', ἔτους 2025-2026. 

Ἡ νέα ἑνότητα: Τό τρίτο ἔτος λειτουργίας τοῦ Προγράμματος «Ἁγία Γραφή, Ἐκκλησία καί Παράδοση». Σέ προηγούμενες ἑνότητες ἔχουμε ἀναφερθεῖ: α) Σέ εὐαγγελικά Ἀναγνώσματα Κυριακῶν τοῦ ἔτους. β) Σέ λειτουργικά (προσευχητικά) κείμενα τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Ἡ νέα θεματική ἑνότητα μέ περιεχόμενο ἀποστολικά Ἀναγνώσματα Κυριακῶν τοῦ ἔτους καί θέμα: «Ἀποστολικός λόγος καί σύγχρονη κοινωνία». Γενικά, ἀντικείμενο τοῦ Προγράμματος εἶναι, ἡ Ἁγία Γραφή, ἡ βάση καί τό θεμέλιο τῆς πίστης μας. Τί εἶναι ἡ Ἁγία Γραφή; α) Λόγος περί τοῦ Θεοῦ καί λόγος περί τοῦ Λόγου τοῦ Θεοῦ, τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. β) Ἀποκεκαλυμένος λόγος, ὄχι ὁποιοσδήποτε λόγος, ἀλλά λόγος πού ἔχει ἀποκαλυφθεῖ ἀπό τόν ἴδιο τόν Θεό. Στήν Ἁγία Γραφἠ ὁμιλεῖ ὁ Χριστός, ὁ Ὁποῖος ἀποκαλύπτει ἐκεῖ τόν Ἑαυτό Του. Ἡ Ἁγ. Γραφή περιέχει τήν ἀποκάλυψη τοῦ Χριστοῦ στούς Προφῆτες τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καί στούς Ἀποστόλους Του στήν Καινή Διαθήκη. Ἔτσι, διαιρεῖται σέ α) Παλαιά Διαθήκη, ἡ ὁποία ἀναφέρεται στίς ἐνέργειες τοῦ Θεοῦ πρίν τήν Ἐνανθρώπηση τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου Του καί β) Καινή Διαθήκη, ἡ ὁποία ἀναφέρεται στήν Ἐνανθρώπηση τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, στό ἔργο τοῦ Χριστοῦ καί στή δράση τῶν Ἀποστόλων Του. Ἡ Παλαιά Διαθήκη διαιρεῖται σέ 1) «Νόμο» (Πεντάτευχο), 2) «Προφῆτες» καί 3) «Ἁγιόγραφα» (λοιπά ἱερά κείμενα). Ἡ Καινή Διαθήκη διαιρεῖται σέ 1) Εὐαγγέλια, 2) Πράξεις, 3) Ἐπιστολές καί 4) Ἀποκάλυψη. Φυσικά, ἡ Ἁγία Γραφή κατέχει κεντρική θέση στή ζωή τῆς Ἐκκλησίας. Μέσω αὐτῆς ὁ Χριστός ἐνεργεῖ καί ἀποκαλύπτεται μυστικά σέ ὅσους τήν μελετοῦν μέ προϋποθέσεις. Ἡ Ἁγία Γραφή προῆλθε ἀπό τήν Ἐκκλησία, γεννήθηκε μέσα στήν Ἐκκλησία, κατανοεῖται μόνο στήν Ἐκκλησία καί ἑρμηνεύεται ὀρθά μόνο στήν Ἐκκλησία. Ἐκτός Ἐκκλησίας, ὅταν ἐπιχειροῦν νά τήν ἑρμηνεύσουν, αἱρετικοί ἤ κοσμικοί ἤ ἑρμηνευτές μέ ἐπιστημονικά ἀποκλειστικά κριτήρια, παραμένει ὡς πρός τήν οὐσία της, «βιβλίον ... κατεσφραγισμένον σφραγῖσιν ἑπτά» (Ἀποκ. 5,1)! Θεωροῦμε τήν Ἁγία Γραφή «θεόπνευστη», ἀλλά ἡ θεοπνευστία της δέν ὀφελεῖ τούς ἐκτός Ἐκκλησίας μελετητές της (αἱρετικούς ἤ κοσμικούς).