Διάγραμμα – Περίληψη Θέματος Β΄ τοῦ Προγράμματος Ὀρθόδοξης Κατήχησης «Ὀρθοδοξία Ἑλληνισμός Ρωμηοσύνη», περιόδου Γ΄, ἔτους 2025-2026.
Οἱ ἀπαρχές τοῦ Ἑλληνισμοῦ: Τί εἶναι Ἑλληνισμός: «τό ὅμαιμον, τό ὁμόγλωσσον, τό ὁμόθρησκον καί τό ὁμότροπον» ἤ «τό τῆς παιδεύσεως τῆς ἡμετέρας μετέχειν». Ὁ Ἑλληνισμός ἔχει Προϊστορία καί Ἱστορία. Στήν Προϊστορία του ἀνήκουν οἱ προελληνικοί ἤ πρωτοτελληνικοί πολιτισμοί Μινωΐκος, Μυκηναΐκος, Κυκλαδικός κ.ἄ. Ἡ καθ’ αὐτό Ἱστορία τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἀρχίζει τόν 10ο π.Χ. αἰ. περίπου, μέ τά πρῶτα γραπτά μνημεῖα του, τά ὁμηρικά ἔπη. Ὡστόσο, τά γεγονότα πού περιγράφονται ἐκεῖ εἶναι πολύ παλαιότερα. Ὅπως γνωρίζουμε καί ἀπό ἄλλες πηγές, πολλούς αἰῶνες πρίν, στήν κεντρική Ἀσία, στό ὀροπέδιο τοῦ Παμίρ, κατοικοῦσαν «αἱ ἄρισται φυλαί τοῦ ἀνθρωπίνου γένους» (Κ. Παπαρηγόπουλος), οἱ Ἄριοι καί οἱ Σημίτες, οἱ ὁποῖες μιλοῦσαν δύο διαφορετικές γλῶσσες. Ἀπό τούς πρώτους (Ἄριους) προέρχονται οἱ τέσσερις κυριώτερες ἑλληνικές φυλές: α) οἱ Ἀχαιοί, β) οἱ Ἴωνες καί γ) οἱ Αἰολεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐγκαταστάθηκαν στόν ἑλλαδικό χῶρο, ἐρχόμενοι ἀπό τόν βορά, ἀπό τόν 14ο π.Χ. αἰ. (1400) καί ἑξῆς, καί ἀργότερα δ) οἱ Δωριεῖς (1100). Οἱ φυλές αὐτές ἦταν ὀργανωμένες σέ πόλεις - κράτη, ἀνεξάρτητα μεταξύ τους. Ὡστόσο, εἶχαν κοινή καταγωγή («τό ὅμαιμον»), κοινή γλώσσα («τό ὁμόγλωσσον»), κοινή θρησκεία (τό ὁμόθρησκον) καί κοινές συνήθειες («τό ὁμότροπον» ἤ «τό ὁμοηθές»). Ὅλοι ἀπεκαλοῦντο «Ἕλληνες», ἀλλά τό ὄνομα αὐτό δέν ἦταν ὄνομα κράτους, ἀλλά κοινῆς καταγωγῆς καί πολιτισμοῦ. Σέ δύο τουλάχιστον περιπτώσεις στούς πρώτους αἰῶνες αὐτές οἱ πόλεις - κράτη ἐνώθηκαν σέ κοινή δράση: α) στήν ἐκστρατεία ἐναντίον τῆς Τροίας (1200) καί β) στήν ἀντιμετώπιση τοῦ περσικοῦ κινδύνου (492-480). Ἤδη τόν 10ο π.Χ. αἰ. ὁ Ἑλληνισμός εἶχε ὑψηλότατο πολιτισμό: τά ὁμηρικά ἔπη θεωροῦνται κορυφαῖα καί ἀξεπέραστα ποιητικά δημιουργήματα μέχρι σήμερα!








